جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

دمای شهاب‌سنگ

دمای شهاب‌سنگ کمتر از آن چیزی است که فکر می‌کنید

وقتی یک شهاب‌سنگ به زمین برخورد می‌کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ در فیلم‌های سینمایی، شهاب‌سنگ‌ها گلوله‌های آتشین و مرگباری هستند که با سرعت بسیار زیاد در جو حرکت می‌کنند و با برخورد شدید به زمین، باعث یک انفجار شده و گودالی پر از مواد مذاب و داغ پدید می‌آورند. با این حال در مسائل علمی نمی‌توانیم شهاب‌سنگ را تا این اندازه هیجان‌انگیز توصیف کنیم. احتمالا دمای شهاب‌سنگ هنگام برخورد به زمین آنقدرها هم بالا نیست.

دمای شهاب‌سنگ چقدر است؟

اول از همه باید بگوییم که فضا سرد است، آن هم خیلی سرد. دمای فضا به سختی به سه درجه بالای صفر مطلق، صفر کلوین معادل ۲۷۳- درجه سلسیوس، می‌رسد. این یعنی که تکه سنگ‌هایی که با نام شهاب‌سنگ می‌شناسیم به شدت یخ‌زده هستند.

هنگامی‌که یک شهاب‌سنگ شروع به شتاب گرفتن در اتمسفر ما کرده و به شهاب‌واره تبدیل می‌شود، با چنان نوری می‌سوزد که می‌توان آن را از فاصله‌ی چند صد مایلی نیز مشاهده کرد. اما این خود شهاب‌واره نیست که می‌درخشد، بلکه هوای اطراف آن و پدیده‌ای به نام فشار رم (ram pressure) است. فشار رم همان تراکم هوایی است که بر اثر شتاب رو به جلوی شهاب‌واره به وجود آمده است. این تراکم باعث می‌شود که هوا داغ شود و به همین دلیل است که یک شهاب در حال سقوط داغ و سرخ به نظر می‌آید.

دمای شهاب‌سنگ
امتیاز تصویر: سولارسِوِن / iStock / Getty Image Plus

با این حال به نظر می‌رسد که هوای داغ باید باعث گرم شدن شهاب شود، نه؟ درست است. اما در بیشتر شهاب‌واره‌ها فقط لایه‌‌های بیرونی گرم می‌شوند. این لایه‌ها آن‌قدر داغ می‌شوند که به ذوب شدن می‌رسند، اما به سرعت در فرایندی به نام فرسایش، خاموش می‌شوند.

دهانه‌های ماه چه چیزی درباره‌ی زمین و منظومه شمسی به ما می‌گویند؟

در بهترین حالت، این فرایند می‌تواند سنگ گرمی را به جا بگذارد که ذوب نشده است. نکته‌ی دیگر این است: با این که سرعت یک شهاب‌واره ممکن است به هزارها کیلومتر بر ساعت برسد، پیش از رسیدن آن به زمین، هوا سرعت آن را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد و طی این زمان دمای شهاب‌واره و هوای اطراف آن نیز پایین می‌آید. در نتیجه این سنگ پس از برخورد با زمین، و تبدیل شدن به یک شهاب‌سنگ، دمای زیادی ندارد و ولرم است.

احتمالا متوجه شده‌اید که احتمالات و فرضیه‌ها در این توضیح زیادند. دلیل این موضوع، کم بودن افرادی است که پس از فرود شهاب‌سنگ فورا آن را لمس کرده‌اند. دماهایی که گزارش شده، بازه‌ی بزرگی روی نقشه تشکیل می دهند. برخی واقعا داغ بوده‌اند و بعضی دیگر به قدر کافی سرد بوده‌اند که روی سطحشان شبنم بنشیند. اما این گزارشات تنها مشاهدات افراد هستند. هیچ تحقیق علمی صورت نگرفته تا شرایط شهاب‌ها را هنگام فرودشان روی زمین بررسی کند.

انسان طبیعت را تسخیر می‌کند

انسان‌ها توانسته‌اند مانند خیلی از فرایندهای طبیعی دیگر از این پدیده نیز به نفع خود استفاده کنند. فضاپیماها از پدیده‌ای مشابه فرسایش بهره می برند تا ابزارآلات ارزشمندشان را از داغ شدن و سوختن حفظ کنند. سپرهای حرارتی مدرن، سطوح بزرگ و گردی هستند که با ماده‌ای پوشش داده شده‌اند و مانند لایه‌های بیرونی یک شهاب می‌سوزند و به جای سوزاندن و ذوب کردن مسافران و وسایل، آن‌ها را سالم به مقصد می‌رسانند.


مترجم: هانیه الزهرا بوداغی/ ویراستار: زهرا جعفریان/ تحریریه‌ی رسانه‌ی علمی کیهان‌شناس

منبع: curiosity

 دسته‌ها:
       
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

ماه‌گرفتگی چیست
ماه‌گرفتگی چیست و ماه‌گرفتگی بعدی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
43
کشف ماده ژله‌ای در ماه
کشف ماده ژله‌ای توسط کاوشگر چینی در قسمت پنهان ماه
140
گذر کاوشگر خورشیدی پارکر
سومین گذر کاوشگر خورشیدی پارکر از نزدیکی خورشید
83
بارش شهابی برساووشی
چرا بارش شهابی برساووشی سالی یک‌بار اتفاق می‌افتد؟
56
سیاره پرجرم
دومین سیاره پرجرم در مدار ستاره‌ی همسایه‌مان پیدا شد
77