جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

جهان شبیه‌سازی شده

آیا ما در یک جهان شبیه‌سازی شده زندگی می‌کنیم؟

این تصور که ممکن است بشریت در یک واقعیت مصنوعی (یک جهان شبیه‌سازی شده) زندگی کند، در ابتدا بسیار گیج‌کننده است. حتی اگر این موضوع در بهترین داستان‌های علمی‌تخیلی نیز مطرح شود، باز هم بسیار ابتدایی و کودکانه به نظر می‌رسد.

اما با توجه به سخنان دانشمندان و فیلسوفانی گوناگون متوجه می‌شویم این‌که هر چیزی که انسان می‌بیند و می‌داند، ممکن است از نوعی بازی کامپیوتری عظیم نشأت گرفته باشد، صرفا یک شوخی نیست. فرض بر این است که این شبیه‌سازی، توسط هکرهایی برنامه‌نویسی شده باشد که در جای دیگری از جهان هستی حضور دارند. همچنین به نظر می‌رسد که این «شبیه‌سازی جهان‌گونه»، می‌تواند راه خوبی برای کشف حقیقت باشد.

دیوید برین (David Brin)، نویسنده‌ی داستان‌های علمی‌تخیلی و دانشمند فضاشناس، داستانی چینی را بازگو می‌کند که در آن امپراطوری در رویا می‌بیند پروانه‌ای است که آرزوی امپراطور شدن را در سر می‌پروراند. به گفته‌ی او اگر بخواهیم این مسئله را به زمان حال و نظریه‌ی شبیه‌سازی تعمیم دهیم، ممکن است در سال ۲۰۵۰ انسان‌ها در یک محیط شبیه‌سازی شده‌ی کامپیوتری از اوایل قرن ۲۱ زندگی کنند. یا ممکن است میلیاردها سال بعد، بشریت در محیطی، شبیه‌سازی شده باشد که انسان‌ها و سیارات در حالت‌های ابتدایی‎شان در واقعیت داشته‌اند.

نیک بوستروم (Nick Bostrom)، فیلسوف و مدیر موسسه آینده‌ی بشریت در دانشگاه آکسفورد، یک جهان ساختگی را این‌گونه توصیف می‌کند: «این جهان، یک شبیه‌سازی نرم‌افزاری بسیار دقیق از انسان‌ها و اجداد آن‌ها خواهد‌بود که توسط تمدنی با فناوری‌های بسیار پیشرفته، کدنویسی شده‌است.
این اتفاق دقیقا مانند ماجرای فیلم ماتریکس است. با این تفاوت که مغز ما در خمره‌ها توسط داده‌های حسی تغذیه نمی‌شوند، بلکه خود مغز هم قسمتی از این شبیه‌سازی است. تمام این پروژه یک شبیه‎‌سازی بسیار گسترده است که از ساختارهای بزرگ تا نورون‌ها و سیناپس‌های مغزی را شبیه‌سازی کرده است.»

آیا می‌توانم دانشمند شوم؟

بوستروم صریحا ادعا نمی‌کند که بشریت در یک شبیه‌سازی زندگی می‌کند. درواقع استدلال شبیه‌سازی او می‌کوشد تا نشان دهد یکی از ۳ شرط زیر باید برقرار باشد: 

  1. تمامی تمدن‎ها پیش از این که به فناوری‌های بسیار پیشرفته دست یابند، منقرض می‌شوند.
  2. تمامی تمدن‌های با فناوری‌های پیشرفته، تمایل خود را به تولید چنین شبیه‌سازی‌هایی از دست می‌دهند.
  3. بشریت به معنای واقعی، درون یک شبیه‌سازی زندگی می‌کند.

به صورت خلاصه می‌توان گفت یا همه‌ی تمدن‌های کیهانی، قبل از این‌که بتوانند از لحاظ پیشرفت فناوری قادر به ایجاد این دست شبیه‌سازی‌ها شوند، نابود شده‌اند، (خودشان باعث نابودی خودشان می‌شوند) و یا همه‌ی آن‌ها تصمیم می‌گیرند که یک جهان شبیه‌سازی شده را ایجاد نکنند، (تصمیم می‌گیرند چنین کاری اخلاقی نیست یا در نهایت برایشان خسته کننده می‌شود).

در اینجا کلمه‌ی «همه» یک کلمه‌ی کلیدی است. زیرا حتی اگر یک تمدن، در هر کجای کیهان، توانایی این را داشته باشد که چنین جهانی را شبیه‌سازی کند، آن‌گاه به سرعت جهان‌های شبیه‌سازی‌شده‌ی دیگری را نیز به وجود می‌آورند که قطعا بشریت در یکی از این شبیه‌سازی‌ها قرار می‌گرفت.

ری کرزویل (Ray Kurzweil)، نظریه‌پرداز در زمینه‌ی فناوری، می‌گوید: «شاید تمام جهان ما پروژه‌ی علمی یک دانش‌آموز دبیرستانی، در جهانی دیگر باشد. البته با توجه به چیزهایی که در حال حاضر درون جهان ما اتفاق می‌افتد، ممکن است حتی نمره‌ی خوبی از این پروژه نگیرد.»

دیدگاه کرزویل بر مبنای مفاهیم عمیقی بنا شده است. از این‌رو که اگر قدرت محاسباتی کامپیوترها، با گذر زمان، به صورت تصاعدی رشد کند، چه اتفاقی خواهد افتاد. برای کرزویل یک شبیه‌سازی دقیق، به طور معناداری تفاوت چندانی  با واقعیت ندارد. به گفته‌ی او: «اگر بخواهیم شواهدی برای اثبات قابل برنامه‌ریزی بودن جهانمان، در یک کامپیوتر فوق‌پیشرفته بیاوریم، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  1. قوانین فیزیک، مجموعه‌ای از فرآیندهای محاسباتی هستند.
  2. اطلاعات همواره در حال تغییر بوده و دستکاری می‌شوند. این تغییرات از طریق برخی بسترهای محاسباتی اعمال می‌گردند.

با توجه به این موارد می‌توانیم بگوییم، جهان ما درون یک کامپیوتر ایجاد شده‌است. وی خود را به عنوان یک «الگوی اطلاعاتی» در نظر می‌گیرد: «من یک الگوپرداز هستم. من درباره‌ی الگوها فکر می‌کنم. بنابراین اطلاعات کامپیوتری می‌توانند همان واقعیت اساسی زندگی ما باشند.»

چگونه پیش از پرتاب فضاپیماها متوجه چرخش زمین شدیم؟

از کجا بفهمیم که درون یک جهان شبیه‌سازی شده زندگی می‌کنیم؟

اگر انسان‌ها در یک جهان شبیه‌سازی شده زندگی کنند، از کجا می‌توانند صحت این موضوع را دریابند؟ برین فرض می‌کند در این برنامه‌های شبیه‌سازی شده، یک «در پشتی» وجود دارد که برنامه‌نویسان می‌توانند از طریق آن انسان‌ها را کنترل کنند. درواقع می‌توان گفت این مسئله همانند موضوع کشورهایی است که یکدیگر را متهم به جاسوسی از طریق کدهایی می‌کنند که اصطلاحا دارای همین «در پشتی» هستند. (در واقع «در پشتی» توسط خود برنامه‌نویس برای اعمال تغییرات بعدی، در کدنویسی ایجاد می‌شود، اما بعدها هکرها برای هک کردن یک سیستم از این موقعیت استفاده کردند.)

برین اظهار داشت: «اگر در چنین دنیای شبیه‌سازی‌شده‌ای زندگی کنیم، پس تمام چیزهایی که می‌دانیم و می‌شناسیم از جمله تمام اتم‌های بدن ما، نرم‌افزاری خواهند بود. بنابراین ممکن است این اتم‌ها همان «در پشتی» باشند که برنامه‌نویسان آن‌ را جا گذاشته‌‌اند.»

از ماروین مینسکی (Marvin Minsky)، یکی از بنیان‌گذاران افسانه‌ای هوش مصنوعی، خواستیم تفاوت میان سه روش شبیه‌سازی را که به شرح زیر است، توضیح دهد:

  1. نگهداری مغزها درون یک محفظه
  2. شبیه‌سازی کامل جهان توسط نرم‌افزار
  3. شبیه‌سازی کامل جهان توسط چیزهای طبیعی و واقعی

مینسکی به این پرسش این‌گونه پاسخ داد: «کار بسیار سختی است که بخواهیم میان این سه روش، تفاوتی قائل شویم. مگر این‌که برنامه‌نویس خطاهایی را مرتکب شده باشد. اگر توجه کنید، می‌بینید برخی از قوانین فیزیک پاسخ‌گوی سوالات ما نیستند. در واقع خطاهای گرد‌کردنی که وجود دارند، به نوعی می‌توانند نشان‌دهنده‌ی خطای برنامه‌نویس باشند. اگر این مسئله صحت داشته باشد، درک جهان بسیار ساده‌تر از آن‌چه دانشمندان تصور می‌کنند، خواهد بود و حتی ممکن است بتوانند راهی برای تغییر آن پیدا کنند.»

تصور این‌که امکان دارد واقعیتی که در آن زندگی می‌کنیم، واقعیت نهایی نباشد و واقعیتی دیگر در پس آن وجود داشته‌باشد، برای بسیاری از انسان‌ها موضوعی نگران‌کننده است. اما برای مینسکی این‌گونه به نظر نمی‌رسد. او در این باره می‌گوید: «به نظر شما آیا زیبا نیست که بدانیم بخشی از یک واقعیت بزرگتر هستیم؟»

برای دریافتن صحت این موضوع، به مارتین ریس (Martin Rees)، ستاره‌شناس سلطنتی انگلستان که نظریه‌پرداز و واقع‌گرای مطرحی است، مراجعه کردیم. وی چنین اظهار داشت: «این مسئله اندکی عجیب، اما بسیار جالب‌توجه است. سوال اصلی این است که توان‌های محاسباتی کامپیوترها تا چه اندازه محدودیت دارند.»

در حال حاضر اخترشناسان در حال شبیه‌سازی بخش‌هایی از کیهان هستند. بر اساس سخنان ریس: «ما نمی‌توانیم آزمایشاتمان را به صورت مستقیم روی ستارگان و کهکشان‌ها انجام دهیم، اما می‌توانیم جهانی مجازی در کامپیوتر داشته باشیم و شرایط برخورد دو کهکشان به یکدیگر، تکامل ستارگان و پدیده‌های دیگر را درون آن، شبیه‌سازی و محاسبه کنیم. بنابراین، چون می‌دانیم که می‌توانیم تعدادی از پدیده‌های کیهانی را شبیه‌سازی کنیم، باید از خود بپرسیم وقتی کامپیوترها بسیار قدرتمند شوند، قادر به شبیه‌سازی چه چیزهای دیگری خواهیم شد؟»

او در ادامه بیان کرد: «این عجیب نیست که تصور کنیم در آینده‌ی دور، کامپیوترهایی وجود خواهند داشت که توانایی شبیه‌سازی قسمت وسیعی از جهان را داشته‌باشند.»

جهان شبیه‌سازی شده
سه‌گانه‌ی ماتریکس به موضوع جهان شبیه‌سازی شده می‌پردازد.

پیش‌فرض اصلی تمامی نظریه‌های مربوط به جهان شبیه‌سازی شده این است که حس آگاهی (احساسات درونی مانند صدای خوانندگانی که دوست داریم و یا حتی بوی سیر) می‌تواند شبیه سازی شود. به عبارت دیگر، می‌توان بازتاب کاملی از تمام حالت‌های فیزیکی مغز و در نتیجه‌ی آن، تمامی حالات ذهنی و فکری ایجاد کرد. این ارتباط علت و معلولی ناخودآگاه آن‌چه را که در فلسفه‌ی ذهن با عنوان «نظریه‌ی هویت» می‌شناسیم دقیق و صحیح فرض می‌کند. این نظریه، یکی از نظریاتی است که به دنبال حل «مشکلات ذهنی بدنی» در انسان‌ها می‌باشد. این‌که فرآیند تولید آگاهی، تنها در مغز صورت گرفته و نیاز به یک شبیه‌سازی کامل دارد و باید توسط طبیعت‌گرایان انتشار یابد، موضوع واضح و قابل درکی نیست.

از ریس درباره‌ی این‌که سطوح آگاهی و خودآگاهی در انسان تا چه‌اندازه قابلیت شبیه‌سازی دارند، پرسیدیم. وی در پاسخ چنین گفت: «تنها هوش فرا‌انسانی توانایی پاسخ‌گویی به این مسئله را دارد و چنین هوشی، ممکن است تا ابد طول بکشد تا در اختیار ما قرار بگیرد و در حال‌حاضر خارج از ظرفیت ذهنی ماست.»

پاول دیویس (Paul Davies)، فیزیکدانی است که برداشت متفاوتی در این زمینه دارد. او برای درک بهتر تناقضات درون نظریه‌ی چند‌جهانی (multiverse)، از نظریه‌ی شبیه‌سازی استفاده می‌کند. درواقع دیدگاه او در این مسئله، دیدگاه‌های مربوط به علم کیهان‌شناسی را که امروزه مورد قبول اکثریت دانشمندان است، به چالش می‌کشد.

او درباره‌ی دیدگاه خود این گونه سخن می‌گوید: «اگر این نظریه‌ را برای تمامی جهان‌های احتمالی به همراه تمامی تغییرات احتمالی که در آن‌ها وجود دارد، درست در نظر بگیریم، باید تمدن‌های هوشمندی در برخی از این جهان‌ها وجود داشته‌باشند که توانایی انجام محاسبات مورد نیاز برای تولید یک جهان ساختگی دیگر را در اختیار داشته باشند. ساخت جهان شبیه‌سازی شده، بسیار ارزان‌تر از ساخت جهان واقعی است. بنابراین تعداد این جهان‌های شبیه‌سازی ‌شده می‌تواند آن‌قدر زیاد شود که از تعداد جهان‌های حقیقی پیشی بگیرد. این‌که تصور کنیم تنها مشاهده‌گرانی معمولی هستیم که در یک جهان شبیه‌سازی شده زندگی می کنند، واقعا ناراحت‌کننده است.»

دیویس ادعا می‌کند به این‌دلیل‌که وجود جهان‌های چندگانه، وابسته به قوانین فیزیک حاکم در جهان ما است، اگر قبول کنیم که جهان ما شبیه‌سازی شده‌است، پس قوانین فیزیک حاکم بر آن نیز، قابلیت شبیه‌سازی شدن دارند. درنتیجه فیزیک حاکم بر این جهان نیز ساختگی خواهد بود. وی تصریح کرد: «ما از این برهان که فیزیک جهان ما، درنهایت منجر به وجود جهان‌های چندگانه می‌شود نمی‌توانیم استفاده کنیم، به‌این‌دلیل که درنهایت به جهانی ساختگی با فیزیکی ساختگی می‌رسیم.»

علم ممکن است سخت باشد، اما همین زیبایش می‌کند

همان‌طور که گفته شد ما قادر نیستیم از این فرض که فیزیک بنیادی جهان ما، منجر به تولید چندجهانی می‌شود استفاده کنیم؛ زیرا نتیجه‌ی آن دوری باطل را ایجاد می‌کند که موجب نقض فرضیه‌ی اولیه می‌گردد.

او در ادامه بیان کرد: «در حالی‌که جهان‌های چندگانه، منجر به درک بهتر ما از بیگ‎بنگ می‌شوند، استفاده از آن برای حل مسئله‌ی وجودی ما روشی خطرناک و منحرفانه است و نتیجه‌ای بیهوده و پوچ را در اختیار ما می‌گذارد.»

۵ فرضیه درباره‌ی امکان وجود جهان‌های شبیه‌سازی شده

۵ فرضیه که شبیه‌سازی بودن جهان ما را توجیه می‌کند به شرح زیر است:

  1. تمدن‌های هوشمند دیگری نیز وجود دارند.
  2. فناوری‌های آن‌ها به صورت نمایی و تصاعدی در حال رشد است.
  3. تمامی این تمدن‌ها منقرض نشده‌اند.
  4. هیچ ممنوعیتی برای ایجاد یک جهان شبیه‌سازی شده وجود ندارد.
  5. حس آگاهی می‌تواند شبیه‌سازی شود.

اگر این پنج فرضیه درست باشند، می‌توانیم نتیجه بگیریم که احتمالا بشریت درون یک شبیه‌سازی زندگی می‌کند. بنابراین اگر شما این نظریه را قبول نداشته باشید، یا نخواهید که قبول کنید، منطقا باید حداقل یک فرضیه، از این پنج فرضیه را رد کنید.

کدام یک را رد می‌کنید؟ وجود تمدن‌های هوشمند دیگر؟ رشد تصاعدی فناوری؟ این‌که تمامی تمدن‌ها منقرض نمی‌شوند؟ یا اینکه منعی برای شبیه‌سازی جهانی دیگر وجود ندارد؟ و یا حتی توانایی شبیه‌سازی آگاهی؟

هرکدام از این فرضیه‌ها را که انتخاب کنید، باید بتوانید آن را در تمامی موارد، همه‌ی زمان‌ها و در تمامی جهان‌ها بدون هیچ‌گونه استثنایی اعمال کنید. آیا می‌توانیم مسئله‌ی شبیه‌سازی را به خداباوری یا همان اعتقاد به وجود خدا مربوط کنیم؟ نه لزوما.

باستروم در این باره می‎گوید: «نظریه‌ی شبیه‌سازی نمی‌تواند هم‌معنا با خداباوری یا خداناباوری در نظر گرفته شود. این مسئله می‌تواند بخشی از هر دو گروه باشد. در واقع نظریه‌ی شبیه‌سازی مستقل از وجود خداست. درحالی‌که این نظریه دلیلی بر رد خداباوری نیست اما در عین‌حال می‌تواند به شکل ضعیف‌تری از خلقت اشاره کند. زیرا شبیه‌سازهای خلق‌کننده می‌توانند ویژگی‌هایی خداگونه از خود نشان دهند. همان‌طور که از قدیم باور داشتیم خدایی این جهان را خلق کرده‌است.»

«ممکن است آن‌ها فراهوشمند بوده و درعین‌حال نیازی به ذهن نامحدود نداشته‌باشند. آن‌ها توانایی این را دارند که از طریق دستکاری داده‎های مربوط به شبیه‌سازی، جهانی را که تجربه می‌کنیم، دستخوش تغییراتی کنند. بنابراین آن‍‌ها می‌توانند برخی از قابلیت‌های قادر مطلق را داشته باشند زیرا  قادرند هر چیزی را در جهان پیرامون ما تغییر دهند.»

بنابراین حتی اگر این‌گونه به نظر برسد که این جهان خلق شده‌است، نه فقط دانشمندان، بلکه فیلسوفان و خداشناسان نیز نمی‌توانند تفاوتی میان این دو مورد قائل شوند: خداوندی که از قدیم به عنوان خالق از آن یاد می‌کنیم و شبیه‌سازهای فراپیشرفته‌ای که ممکن است این جهان را به وجود آورده‌باشند.

اما درنهایت باز به این سوال برمی‌گردیم که چه کسی این شبیه‌سازهای خلق‌کننده را که البته از سازنده‌شان ضعیف‌تر هستند به وجود آورده‌است. این زنجیره‌ی علت و معلولی باید در جایی پایان یابد. البته بحث‌های بسیاری در این زمینه وجود دارد و از آن‌جایی‌که به نظر می‌رسد نظریه‌ی شبیه‌سازی، نظریه‌ی قابل قبولی باشد، لازم است تفاوت‌ها یا خطاهای بنیادی انسان‌ها در مورد حقیقت این جهان، جهان‌های چندگانه، حس آگاهی و حتی نتایج و استدلال‌های موافق و مخالف با خداباوری آشکار شود.

هرچه باشد یک چیز در این میان درست نیست.

منبع: space

 دسته‌ها:
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

ماه‌گرفتگی چیست
ماه‌گرفتگی چیست و ماه‌گرفتگی بعدی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
43
کشف ماده ژله‌ای در ماه
کشف ماده ژله‌ای توسط کاوشگر چینی در قسمت پنهان ماه
140
گذر کاوشگر خورشیدی پارکر
سومین گذر کاوشگر خورشیدی پارکر از نزدیکی خورشید
83
بارش شهابی برساووشی
چرا بارش شهابی برساووشی سالی یک‌بار اتفاق می‌افتد؟
56
سیاره پرجرم
دومین سیاره پرجرم در مدار ستاره‌ی همسایه‌مان پیدا شد
77