جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

باورهای ضدعلمی

چهار باور ضدعلمی و پیامدهای مضر آن

پنجاه سال بعد از بزرگترین دستاورد بشر، تعداد افرادی که فرود بر روی ماه را انکار می‌کنند، افزایش یافته است. این افراد بخشی از جریان ضدعلمی بزرگتری هستند. انکار تغییرات اقلیمی، مخالفت با واکسیناسیون و دیگر ذهنیت‌‌‌‌های توطئه‌آمیز، زیان‌‌‌‌آور بوده و موانعی محسوس بر سر راه پیشرفت واقعی و تغییرات اجتماعی هستند. تمام این باورهای ضدعلمی دارای ریشه‌‌‌‌های مشترک عقلانی نادرست و جهالت هستند.

ما در جهانی زندگی می‌‌‌‌کنیم که هرروز پیچیده‌‌‌‌تر می‌شود و به نظر می‌‌‌‌رسد این پیچیدگی در زمان ما به اوج خود رسیده است. عواقب ناشی از این تغییرات امروزه فعلیت‌‌‌‌یافته و شروع به برجسته شدن می‌‌‌‌کند. در نقل قولی از کارل ساگان، این موضوع به خوبی بیان شده‌‌‌‌است: «ما در جامعه‌ای زندگی می‌‌‌‌کنیم که به طرز فوق‌‌‌‌العاده‌ای به علم و فناوری وابسته‌‌‌ است اما هیچ‌کسی در آن راجع به فناوری و علم چیزی نمی‌‌‌‌داند.»

قسمت غم‌انگیز این روند این است که این نوع نادانی یک قدم فراتر می‌‌‌‌رود و به نظر می‌‌‌‌رسد که افراد به جای درمان فقدان بصیرت و یا دانش خود، با سرعت بیشتری در حال غرق شدن در اعتقادات احمقانه هستند. از یاد بردن منطق پایه، استدلال قیاسی و جمع‌بندی خطوط فکری مختلف دلایل باورهای ضدعلمی و آسیب‌زایی هستند که مردم دنیا دارند.
درهنگام خواندن ادامه‌ی این مطلب، همواره به یاد داشته باشید:

«همه‌ی ما نادان به دنیا می‌‌‌‌آییم، اما برخی برای احمق ماندن سخت تلاش می‌‌‌‌کنند.»
بنجامین فرانکلین

توطئه‌ی فرود روی ماه

آپولو ۱۱
فرود آپولو ۱۱ بر روی ماه/ عکس از ناسا

فرود بر روی ماه نمادی از اوج عظمت روح انسان و نبوغ او بود. در فاصله‌ی زمانی بین سال‌‌‌‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۷۱، ما شش‌بار بر روی ماه فرود آمدیم. در هر ماموریت در حالی‌که یکی از فضانوردان در مدار ماه منتظر می‌‌‌‌ماند، عملیات فرود توسط دو فضانورد دیگر انجام می‌‌‌‌‌‌‌‌شد.

فضاپیمای دان با اتمام سوخت در سکوت ابدی فرورفت

در این ماموریت‌ها، ما با خود سنگ‌‌‌‌هایی از ماه را به زمین آوردیم و قسمت‌هایی از سفینه‌ی فضایی را در ماه قرار دادیم (که می‌‌‌‌توان به وسیله‌ی لیزر از سطح زمین آن را پیگیری کرد) و مطالب ارزشمند زیادی را با کمک این ماموریت‌‌‌‌های پیشگامانه در مورد ماه آموختیم.

در سال‌‌‌‌ها‌‌‌‌ی اخیر شوخی با موضوع «فرود آمدن بر روی ماه»، به‌عنوان یک ادعای فریبکارانه افزایش یافته و طرفداران زیادی پیدا کرده است. توجه به این موضوع که هیچ‌کدام از این افراد نه دانشمند و نه فضانورد بوده و نه دارای دانش خاصی از مهندسی، علوم فضایی، فیزیک و غیره می‌‌‌‌باشند، برای نپذیرفتن ادعایشان کافی است. با این حال حتی بدون وارد شدن به جزئیات علمی، مکان‌‌‌‌های زیادی را در دنیای مجازی می‌‌‌‌توان یافت که در آن ماموریت‌های فرود روی ماه را تا حد یک شوخی و سیاست فریبکارانه پایین می‌‌‌‌آورند.

دیوید رابرت گریمز ریاضیدان، به موضوع شوخی پنداشتن فرود بر روی ماه و سایر دروغ‌‌‌‌های فریبکارانه‌ی مرتبط را از طریق روشی نوآورانه و ریاضیاتی بررسی کرده‌‌‌ است. این فرمول ریاضی به تعداد افرادی که ممکن بوده در این توطئه‌ی فرضی نقش داشته باشند و مدت زمانی که می‌‌‌‌توان به مخفی نگه‌‌‌‌داشتن جزئیات آن از عموم مردم ادامه داد، پرداخته است. حتی اگر این یک تلاش دسته‌جمعی بوده باشد، تعداد افرادی که در این مقیاس برای فریب علمی مورد نیاز است، باعث تضعیف این توطئه‌‌‌‌های در حال پیدایش می‌‌‌‌شود.

نکته‌ی مهم این است که حتی با فهم منطقی و متقاعدکننده از فرضیه‌ی توطئه، افراد دارای این عقیده‌ی ضدعلمی هیچ‌گاه حاضر به تغییر عقاید خود نیستند. حقیقت تلخ این است که پیروان این باورها بصورت ایدئولوژیک به این عقاید معتقد هستند و هیچ‌گونه استدلالی مسیر ذهنی آن‌ها را تغییر نمی‌‌‌‌دهد و عقاید آن‌ها نسبت به حقایق غیرقابل‌نفوذ است. بعید به نظر می‌‌‌‌رسد که یک استدلال ریاضی ساده باعث تغییراتی در اعتقاد آن‌ها شود و نقطه نظرات آن‌ها را تغییر دهد، اگرچه برای کسانی که اعتقاد کمتری دارند ممکن است این قبیل راهکارهای اثباتی مفید باشد.

پارکر ، کاوشگر خورشیدی ناسا به فضا پرتاب شد

فضانورد آپولو ۱۷ هریسون اشمیت می‌‌‌‌گوید: «اگر مردم تصمیم بگیرند که حقیقت تاریخ و علم و فناوری را انکار کنند، شما نمی‌‌‌‌توانید کار زیادی برای آن‌ها بکنید. من برای اغلب آن‌ها احساس تاسف می‌‌‌‌کنم چرا که ما در آموزش آن‌‌‌‌ها شکست خورده‌‌‌‌ایم.»

نظریه زمین تخت

به دیدگاه عقب‌مانده‌‌‌‌ای که تا چند قرن پیش وجود داشته است برگردید، زمین تخت است! هیچ ذهن سالمی به این موضوع اعتقاد ندارد، اما این باور ضدعلمی همچنان پابرجاست. دکتر میشل تالر، فضانورد ناسا نکات ماهرانه‌‌‌‌ای را جهت تکذیب نظریه زمین تخت ارائه می‌‌‌‌دهد. او می‌‌‌‌گوید: «حتی شروع صحبت در این مورد نیز برای من سخت است. زیرا دلایل زیادی وجود دارد که نشان می‌‌‌‌دهد زمین گرد است. نمی‌‌‌‌دانم از کجا شروع کنم، فکر‌‌‌‌ کردن به اینکه زمین تخت است اصلا جالب نیست و این بحث با ارزشی نیست.»

یکی از مثال‌‌‌‌هایی که او می‌‌‌‌زند از دانشمند یونانی اراتوستن است که تفاوت بین زاویه‌ی برخورد پرتوی خورشید را در یک روز بر شهر سین و شهر دوری از آن به نام الکساندریا بررسی کرده است. او به‌‌‌‌وسیله‌ی این آزمایش‌‌‌‌ها محیط زمین را در حدود ۲۰۰۰ سال پیش به‌‌‌‌طور دقیقی اندازه‌‌‌‌گیری‌‌‌‌ کرده است.

اگرچه اراتوستن و افراد بی‌‌‌‌شمار دیگری سالها پیش، ما را برای بیرون رفتن از این باتلاق راهنمایی کرده‌‌‌‌اند اما این باور نابود نخواهد‌‌‌‌ شد. محقق آکادمیک، هری دیر اخیرا با انجمن طرفداران زمین تخت ملاقاتی داشته و تجربیات خود را با ما به اشتراک گذاشته است.

او می‌گوید عقایدی که برآمده از احساسات و با تکیه بر آن‌ها است در این کنفرانس به وفور یافت می‌‌‌‌شد. من فکر می‌‌‌‌کنم این گونه‌‌‌‌ای از عوام‌گرایی (پوپولیسم) است که مردم می‌‌‌‌خواهند از آمار و ارقام فرار کرده و محیطی که بیشتر با احساسات در ارتباط است را ایجاد کنند. اگرچه در حال حاضر این اعتقادات هنوز در حاشیه است اما هیچ‌کس نمی‌‌‌‌تواند بگوید که این باورهای مسموم ضدعلمی تا کجا رشد خواهد کرد.

قطب مغناطیسی شمال کره زمین آنقدر تغییر کرده که مجبور شدیم GPS را بروزرسانی کنیم

افسانه‌ی ارتباط میان واکسیناسیون و اوتیسم

گزارش اخیری به ۱۶۰ نفر در نیویورک اشاره می‌‌‌‌کند که به سرخک مبتلا شده‌‌‌ بودند. این موضوع تنها چند سال بعد از شیوع گسترده‌ی سرخک در دیزنی‌ورد اتفاق افتاد. شاید انجمن ضدواکسینیاسون و حامیان ناآگاه آن‌ها تنها افرادی هستند که می‌‌‌‌بایست برای تمام این بیماری‌‌‌‌های قابل‌پیش‌‌‌‌گیری سرزنش شوند.

مطمئناً هیچ رابطه‌‌‌‌ای بین واکسن‌ها و اوتیسم وجود ندارد. ایده‌‌‌‌ای که از یک مقاله‌ی بی‌‌‌‌اعتبار نوشته شده توسط یک دکتر نامعتبر انگلیسی اندرو ویک فیلد ریشه گرفته‌‌‌ است. او از روی عمد مقالات جعلی را جهت ارتباط دادن این دو موضوع منتشر کرده است. ادامه‌ی این عقاید بی‌اعتبار و ضدعلمی چه می‌‌‌‌تواند باشد؟

نتایج مطالعات اخیر بیان می‌‌‌‌دارد ذهنیت قبلی عموم مردم راجع به واکسن، باعث ایجاد پدیده‌‌‌‌ای به نام «هیسترزیس» شده است، که تمدیدکننده‌ی ذهنیت منفی مردم نسبت به آن است. اساسا از آن جایی که عموم مردم با اطلاعات اشتباهی در دست دارند، تصمیم آن‌ها در مخالفت با واکسیناسیون مستحکم است، حتی اگر شواهد قوی در این مورد موجود باشد. جزئیات کامل این تحقیق را می‌‌‌‌توانید در انتشارات انجمن سلطنتی بیابید.

انکار تغییرات اقلیمی

ناهنجاری‌‌‌‌های تئوری توطئه و دیگر آثار مخرب آن هنگام مواجهه با تغییرات اقلیمی خطرناکتر می‌‌‌‌شود. مطالعه‌‌‌‌ای در سال ۲۰۱۵ صورت ‌‌‌‌گرفته و عواقب قرار گرفتن مردم در معرض تئوری توطئه را بررسی کرده است. آن‌ها دریافته‌‌‌‌اند که این باورهای ضدعلمی ممکن شما را در برابر جامعه بی‌اهمیت‌‌‌‌تر کنند و پذیرش قوانین و حقایق علمی را در شما کمتر کند.

در این آزمایش، افراد آزمایش‌‌‌‌شونده بر روی صندلی نشسته و به دیدن کلیپ کوتاه دو دقیقه‌‌‌‌ای از فیلم توطئه در مورد گرمایش زمین پرداختند. آن‌ها به سه گروه تقسیم می‌‌‌‌شدند: افرادی که فیلمی با موضوع تئوری توطئه را دیدند، گروهی که فیلمی از سازمان ملل متحد درباره‌ی گرمایش زمین دیدند و گروهی بی‌طرف.

عبور ۶ سیارک از نزدیکی زمین در سال ۲۰۲۷

نتایج نشان داد که که افرادی که فیلمی با محتوای تئوری توطئه را مشاهده کرده بودند به نظر می‌‌‌‌رسید کمتر به این موضوع باور داشتند که اجماع ۹۷ درصدی بین دانشمندان اقلیم‌شناسی در مورد این پدیده وجود دارد و آن‌ها احتمالا هیچ‌کاری برای این موضوع انجام نمی‌‌‌‌دهند. این عقاید ضدعلمی گوناگون می‌‌‌‌تواند خسارات فراوانی را به دنیای واقعی وارد کند، از آسیب‌‌‌‌پذیری کودکان در برابر ویروس‌‌‌‌ها تا شتاب‌‌‌‌گرفتن تاثیرات آلودگی.
.
دکتر ساندر وندر لیندن این اتفاقات را اثرات تئوری توطئه خوانده و به مردم هشدار داده تا در مورد عواقب آن آگاه باشند. او می‌‌‌‌گوید: «توصیه‌ی من این است که با توجه به اینکه اطلاعات نادرست به سرعت پخش می‌‌‌‌شوند و از چیزی که شما فکر می‌‌‌‌کنین می‌‌‌‌توانند مضر‌‌‌‌تر باشد، دفعه‌‌‌‌ی بعدی، قبل از اینکه فردی بخواهد شما را راجع به تئوری توطئه قانع کند، در مورد عواقب آن اگاه باشید.»


مترجم: مارال مشعوف/ ویراستار: زهرا جعفریان/ تحریریه‌ی رسانه‌ی علمی کیهان‌شناس

منبع: bigthink

 دسته‌ها:
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

عبور سیارک
عبور سیارک بزرگی در روز ۱۰ آگوست از نزدیکی زمین
98
نظریه‌های توطئه‌ی ماه
مهم‌ترین نظریه‌های توطئه‌ی ماه و بررسی آن‌ها
130
ماموریت فرود بر روی ماه
ماموریت فرود بر روی ماه «آپولو۱۱» نشان داد که موجودات فرازمینی فراتر از داستان‌های علمی‌تخیلی هستند
145
تمدن‌های فرازمینی
تمدن‌های فرازمینی از چه راه‌هایی می‌توانند با ما ارتباط برقرار کنند؟
105
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
152

ذرات بنیادی

اولین تصویر درهم‌تنیدگی کوانتومی
دانشمندان از اولین تصویر درهم‌تنیدگی کوانتومی پرده‌برداری کردند
204
ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
92
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
109
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
49
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
173