جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

دریافت جایزه نوبل

شش دانشمندی که در یک قدمی دریافت جایزه نوبل بودند!

دریافت جایزه نوبل کار ساده‌ای نیست و هر دانشمندی که موفق به کسب این افتخار می‌شود، در مسیر موفقیت خود از کمک و حمایت علمی یا معنوی صدها دانشمند دیگر برخوردار بوده است. البته گاهی نیز تبعیض‌های جنسیتی، بداقبالی یا دسیسه‌‌های سیاسی، افرادی که شایستگی دریافت این جایزه را دارند از رسیدن به آن دور می‌کند.
در این مطلب به معرفی چند قهرمان که فعالیت‌‌شان سزاوار دریافت جایزه نوبل بود، از پژوهشگر پیشتاز DNA گرفته تا کاشف تپ‌اختر، می‌پردازیم.

۱. روزالیند فرانکلین

روزالیند فرانکلین، بیوفیزیکدان نخبه‌ی بریتانیایی که موفق به دریافت جایزه نوبل نشد.
روزالیند فرانکلین، بیوفیزیکدان نخبه‌ی بریتانیایی که موفق به دریافت جایزه نوبل نشد

روزالیند فرانکلین، بیوفیزیکدان نخبه‌ی بریتانیایی، در دهه‌‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ با استفاده از پرتوی ایکس به بلورنگاری DNA، مولکولی که حامل دستورات ژنتیکی ما در زندگی است، پرداخت. درواقع فرانکلین نخستین فردی بود که به شمایل امروزی ساختار مارپیچی DNA پی برد اما این یافته پس از مدتی بدون اجازه‌ی او، با رقیبش جیمز واتسون به اشتراک گذاشته شد.

مقالات منتشرنشده حاکی از آن است که فرانکلین پیش از مرگ در اثر سرطان تخمدان در سال ۱۹۵۸، یک گونه از ساختار DNA را تقریباً گسسته بود. رقیبان اصلی فرانکلین در دریافت جایزه نوبل، جیمز واتسون و فرانسیس کریک، با پشتوانه‌ی نتایج فعالیت‌های پیشین او، به جداسازی بیشتر ساختار نوکلئیداسیدها پرداختند و به‌خاطر فعالیتشان در سال ۱۹۶۲ جایزه نوبل در زمینه‌ی فیزیولوژی و پزشکی به آن‌ها اهدا شد.

هرچند که روزالیند فرانکلین برای چندین سال فاقد شرایط لازم دریافت نوبل بود و پس از آن هم به مدت چهار سال درگیر بیماری شد، با این حال به نظر می‌رسد واتسون و کریک بدون در نظر گرفتن نتایج ارزشمند فعالیت‌های او، تمام اعتبار این پروژه را از آن خود کردند و به این ترتیب فعالیت‌های فرانکلین ناشناخته باقی ماند.

چگونه استیون هاوکینگ فهم ما از سیاه‌چاله‌ها را دگرگون کرد؟

۲. ژوسلین بل بورنل

ژوسلین بل بورنل به همراه استاد راهنمای خود، آنتونی هویش، بر روی اختروش‌‌ها کار می‌کرد.
ژوسلین بل بورنل به همراه استاد راهنمای خود، آنتونی هویش، بر روی اختروش‌‌ها کار می‌کرد

ژوسلین بل (که پس از ازدواج به بل بورنل تغییر یافت) در سال ۱۹۶۷ دانشجوی فارغ‌‌التحصیل رشته‌ی اخترفیزیک‌ بود که به همراه استاد راهنمای خود، آنتونی هویش، بر روی اختروش‌‌ها، یا همان منابع ریز و دورافتاده‌ی امواج رادیویی که انرژی بالایی ساطع می‌‌کنند، فعالیت داشت. او به‌عنوان بخشی از فعالیتش، درحال بررسی آسمان توسط تلسکوپ رادیویی ۴آکر، به دنبال منابع نور چشمک‌‌زن بود.

او پس از بررسی بیش از ۹۶ فوت از صفحات داده‌‌های یک شب، متوجه «تعدادی ناهماهنگی» در اطلاعاتش شد. بل در ابتدا گمان کرد که این سیگنال‌‌های عجیب‌وغریب به‌خاطر خطای انسانی، مشکلات مربوط به تلسکوپ یا حتی شاید نشانه‌ای از تماس با هوش فرازمینی و «آدم کوچولوهای سبز مریخی» باشد!
تیم تحقیقاتی او پس از یک فرایند آزمایشگاهی، تمام این احتمالات را رد کرد و تشخیص داد که منبع این سیگنال جدید، تپ‌اختر، که همان ستاره نوترونی در حال چرخش است، می‌‌باشد.

در مقاله‌ای که در مجله‌ی Nature چاپ شد، بل به عنوان نفر دوم، پس از استاد راهنمایش اعتبار این پروژه را دریافت کرد. اما علیرغم تمام تلاش‌هایش، فعالیت علمی او برای دریافت جایزه نوبل فیزیک در سال ۱۹۷۴ نادیده گرفته شد و جایزه به استاد راهنمایش، هویش و همکارانش فرِد هویل و مارتین رایل، به‌خاطر کار بر روی تپ‌اخترها اعطا گردید.

آقای هویل این تصمیم نوبل را محکوم کرد و بیشتر افراد معتقدند که اظهارنظر وی منجر شد تا شایستگی او برای دریافت جایزه نوبل سال ۱۹۸۳، که مرتبط با فعالیتش بر روی موضوع نظریه انفجار بزرگ بود، نادیده گرفته شود.

آیا روایت سریال بیگ‌بنگ تئوری از علم صحت دارد؟

۳. دمیتری مندلیف

مندلیف برای جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۰۶ نامزد شد، اما موفق به دریافت آن نشد.
مندلیف برای جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۰۶ نامزد شد، اما موفق به دریافت آن نشد

با اینکه دمیتری مندلیف نخستین فردی نبود که یک جدول تناوبی از عناصر ارائه داد، اما فرمول‌‌بندی او برای پیش‌‌بینی ویژگی عناصر و جایگاه قرارگیری آن‌ها در جدول تناوبی، بر اساس وزن‌‌های اتمی، رتبه‌ی نخست را به خودش اختصاص می‌دهد. مندلیف این جدول را به صورت ردیف‌های افقی و ستون‌های عمودی تنظیم کرد و حتی خانه‌های خالی آن را پیش‌‌بینی‌های خود، که در آن زمان عناصر ناشناخته بودند، پر کرد.

هرچند منطق این جدول صحیح نبود و سرانجام نیازمند تصحیح مجدد بر اساس وزن‌‌های اتمی شد؛ با این وجود، فعالیت مندلیف مبنایی برای تهیه‌ی جدول تناوبی شد که در کتاب‌های شیمی دبیرستان تدریس می‌شود.

مندلیف برای جایزه نوبل شیمی در سال ۱۹۰۶ نامزد شد، اما موفق به دریافت آن نشد. گفته‌ می‌شود که در آن زمان یکی از اعضای کمیته‌ی نوبل، با مندلیف مشکل داشته و اصرار بر اعطای جایزه به فرد دیگری داشته است. مندلیف فقط با یک رای کمتر، این جایزه را از دست داد و سال بعد از دنیا رفت.

۴. نیکولا تسلا

عده‌ای این باورند که مشاجرات تسلا با توماس ادیسون، هر دوی آن‌ها را از دریافت جایزه نوبل محروم کرد.
عده‌ای این باورند که مشاجرات تسلا با توماس ادیسون، هر دوی آن‌ها را از دریافت جایزه نوبل محروم کرد

نیکولا تسلا با توجه به دستاوردهای علمی گسترده‌اش، به‌راحتی می‌‌توانست جایزه نوبل را کسب کند. این دانشمند روشن‌فکر، اکتشافات مختلفی در زمینه‌ی الکتریسیته، رادیو و مغناطیس به دست آورد. برای مثال، جریان متناوب تسلا اصل و اساس اکثر تورین‌های الکتریکی مدرن است. اما برخی بر این باورند که مشاجرات وی با توماس ادیسون، که از جریان مستقیم طرفداری می‌‌کرد، هر دوی آن‌ها را از دریافت جایزه نوبل محروم کرد.

این اولین‌باری نبود که تسلا، با وجود شایستگی، جایزه نوبل از دست می‌‌داد. در سال ۱۹۰۹ نیز، جایزه نوبل به گولیلمو مارکونی به‌خاطر توسعه‌ی ارتباطات رادیویی تعلق گرفت. اما درواقع، سازمان ثبت اختراع فاش کرد که تسلا بیشتر پیشرفت‌‌های رادیویی خود را پیش از مارکونی انجام داده بود، این به آن معنا بود که تسلا احتمالاً باید یک سهمی از جایزه ۱۹۰۹ را دریافت می‌‌کرد.

ریچارد فاینمن | Richard Phillips Feynman

۵. داگلاس پراشر

داگلاس پراشر کسی بود که سال ۱۹۹۲ در سکوت، DNA مربوط به GFP را شبیه‌‌سازی و توالی‌‌بندی کرده بود
داگلاس پراشر کسی بود که سال ۱۹۹۲ در سکوت، DNA مربوط به GFP را شبیه‌‌سازی و توالی‌‌بندی کرده بود

در سال ۲۰۰۸ راجر تسین (Roger Tsien)، اوسامو شیمومورا (Osamu Shimomura) و مارتین کلایف (Martin Chalfie) به‌خاطر توسعه‌ی پروتئین فلوئورسنت سبز در زمینه‌ی شیمی جایزه نوبل دریافت کردند. این پروتئین ریز می‌‌تواند به مولکول‌‌های بیولوژیکی در یک سلول زنده متصل شود و آن مولکول تحت طول‌موج‌‌های خاصی از نور، می‌‌تواند به رنگ سبز بدرخشد. GFP و همتایان فلوئورسنت آن هم‌اکنون ابزارهای مفیدی هستند که هرروزه در تحقیقات زیست‌‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اما با این که تسین، شیمومورا و کلایف بالاترین افتخارات را کسب کردند، داگلاس پراشر کسی بود که سال ۱۹۹۲ در سکوت، DNA مربوط به GFP را شبیه‌‌سازی و توالی‌‌بندی کرده بود. پراشر در زمان اعلام جوایز سال ۲۰۰۸، دانشگاه را رها کرده بود و به‌عنوان راننده‌ی اتوبوس مشغول به کار بود. تا این که تیم برنده‌ی نوبل در سخنرانی‌‌های خود بر نقش موثر پراشر در این اکتشاف تاکید کردند، و پراشر در سال ۲۰۱۳ به دانشگاه بازگشت تا به آزمایشگاه تسین در دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیه‌گو ملحق شود.

۶. چین شیونگ وو

وو به همراه تیم آزمایشگاهی‌اش از دریافت جایزه نوبل محروم شدند، چرا که طبق قوانین کمیته‌ی نوبل بیش از سه نفر نمی‌توانند در یک نوبل شریک باشند.
وو به همراه تیم آزمایشگاهی‌اش از دریافت جایزه نوبل محروم شدند، چرا که طبق قوانین کمیته‌ی نوبل بیش از سه نفر نمی‌توانند در یک نوبل شریک باشند

چین شیونگ وو معروف به «اولین بانوی فیزیک» یا «ماری کوری چین»، یک فیزیکدان آمریکایی-چینی بود که آزمایش مشهور وی نشان داد قانون پایستگی پاریته، در نیروی هسته‌‌ای ضعیف برقرار نیست.

در دهه ۱۹۵۰ باور بر این بود که سیستم‌‌هایی که تصویر آینه‌‌ای یکدیگر هستند، یکسان عمل می‌کنند. (پایستگی پاریته همچنان هم برای نیروی الکترومغناطیس، نیروی گرانش و نیروی هسته‌‌ای قوی به عنوان یک اصل در نظر گرفته می‌‌شود.) اما در دهه‌ی ۱۹۵۰ دو دانشمند، تسونگ دائو لی و چن نینگ یانگ، اذعان کردند که پاریته برای نیروی هسته‌‌ای ضعیف برقرار نیست.

نیکولا تسلا | Nicola Tesla

آن‌ها به منظور آزمودن این فرضیه به وو مراجعه کردند. در آن زمان وو آزمایشی طراحی کرده بود که نشان می‌داد پاریته در واپاشی بتا، که یک برهمکنش هسته‌‌ای ضعیف است، نقض می‌شود.
با اینکه لی و یانگ به خاطر اکتشاف‌‌شان موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک در سال ۱۹۵۷ شدند اما وو به همراه تیم آزمایشگاهی‌اش از دریافت آن محروم شدند؛ چرا که طبق قوانین کمیته‌ی نوبل، بیش از سه نفر نمی‌توانند در یک نوبل شریک باشند.


مترجم: مرضیه حق‌دوست/ ویراستار: زهرا جعفریان/ تحریریه‌ی رسانه‌ی علمی کیهان‌شناس

منبع: livescience

ورود به سایت دیدگاه ها 0
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

تمدن‌های فرازمینی
تمدن‌های فرازمینی از چه راه‌هایی می‌توانند با ما ارتباط برقرار کنند؟
56
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
93
نشانه‌ای از حیات فرازمینی تا ۱۳۰۰ ستاره‌ نزدیک به زمین نیست
نشانه‌ای از حیات فرازمینی تا ۱۳۰۰ ستاره‌ نزدیک به زمین نیست
69
نگرانی ستاره‌شناسان از صورت‌ فلکی وسیع اسپیس‌ایکس
نگرانی ستاره‌شناسان از صورت‌ فلکی وسیع اسپیس‌ایکس
66
بالاخره فهمیدیم کهکشان راه شیری چه زمانی با کهکشان آندرومدا برخورد خواهد کرد؟
کهکشان راه شیری چه زمانی با کهکشان آندرومدا برخورد خواهد کرد؟
65

ذرات بنیادی

ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
58
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
91
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
14
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
125
هر زمانی که شما چیزی را می‌بینید، لمس می‌کنید و یا می‌بویید، در حال تجربه‌ی جهان کوانتومی هستید
هر زمانی که شما چیزی را می‌بینید، لمس می‌کنید و یا می‌بویید، در حال تجربه‌ی جهان کوانتومی هستید
129