جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

بزرگ‌ترین جسم در جهان هستی چیست؟
لیست اشیا بزرگ جهان چگونه تنظیم شده است؟

اشیا بزرگ جهان هستی کدامند؟

در مباحث مرتبط با فضا، معمولاً با فواصل و اشیا بزرگ جهان سروکار داریم. در مقیاس کیهانی، سیاره زمین کوچک است. حتی در منظومه شمسی هم سیاره‌ی ما بسیار کوچک‌تر از سیاره مشتری و خورشید است. (طبق اعلام ناسا، بیش از ۱۰۰۰ کره‌ی زمین در سیاره مشتری و طبق اعلام دانشگاه کُرنل (Cornell University)، بیش از یک میلیون کره‌ی زمین در خورشید جای خواهند گرفت.

حتی خورشید ما هم در مقایسه با بزرگ‌ترین ستارگانی که می‌شناسیم کوچک است. خورشید یک ستاره‌ی نوع جی (G-type)، کوتوله زرد (yellow dwarf) و متوسط در مقیاس کیهانی است. در حالی که بعضی ستارگان فوق غول‌پیکر، بسیار بزرگ‌تر از این اندازه هستند. احتمالاً بزرگ‌ترین ستاره‌ی شناخته‌شده، یو وای اسکیوتی (UY Scuti) است که می‌تواند ۱۷۰۰ خورشید را در خود جای دهد. (توجه داشته باشید که بازه‌ی خطا تقریباً برابر ۱۹۲ برابر پهنای خورشید است. بنابراین، این بازه‌ی خطا رتبه‌ی UY Scuti را در لیست بزرگ‌ترین ستاره‌ها، چند پله کاهش می‌دهد.) جرم UY Scuti تنها حدود ۳۰ برابر جرم خورشید است که نشان می‌دهد در اجرام فضایی، جرم و اندازه لزوماً همبستگی ندارند.

با پیشروی در لیست اشیا بزرگ جهان، سیاه‌چاله‌ها، به خصوص سیاه‌چاله‌های بسیار عظیمی که معمولا در مرکز کهکشان‌ها قرار دارند، به چشم می‌خورند. (کهکشان راه شیری ما هم میزبان یکی از این سیاه‌چاله‌ها است که جرمش حدود ۴ میلیون بار بیشتر از جرم خورشید است.) یکی از بزرگ‌ترین سیاه‌چاله‌هایی که تاکنون یافت شده است، در کهکشان NGC 4889 قرار دارد و جرم آن تقریباً ۲۱ میلیون برابر خورشید است.

اما چیزهایی وجود دارند که حتی از ابرسیاه‌چاله‌ هم بزرگ‌تر هستند. کهکشان‌ها مجموعه‌ای از منظومه‌های ستاره‌ای و هر چیز دیگر در این منظومه‌ها هستند (ازجمله؛ سیاره، ستاره، سیارک، دنباله‌دار، سیاره کوتوله، گاز، غبار و غیره). سازمان فضایی ناسا می‌گوید که کهکشان راه شیری خودمان حدود ۱۰۰۰۰۰ سال نوری وسعت دارد. یک سال نوری مسافتی است که نور در مدت یک سال طی می‌کند.
تعیین بزرگ‌ترین کهکشان‌ها کار بسیار مشکلی است، زیرا آن‌ها مرزهای دقیق و مشخصی ندارند، اما بزرگ‌ترین کهکشان‌هایی که ما از آن‌ها اطلاعاتی در دست داریم، میلیون‌ها سال نوری طول دارند. بزرگ‌ترین کهکشان شناخته‌شده، کهکشان IC 1101 است که ۵۰ بار بزرگ‌تر از راه شیری و جرم آن ۲۰۰۰ برابر جرم کهکشان ما است. طول آن حدود ۵.۵ میلیون سال نوری است.

نوترینوها برای نخستین‌بار به یک چشمه‌ی کیهانی مرتبط شدند

سحابی یا همان ابرهای گسترده‌‌ی گازی، نیز اندازه‌های بزرگ و چشم‌گیری دارند. NGC 604 که در کهکشان مثلث (Triangulum Galaxy) واقع‌شده است، معمولاً به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین سحابی‌ها شناخته می‌شود. این سحابی حدود ۱۵۲۰ سال نوری وسعت دارد.

در حال حاضر، ما در آغاز راه یافتن بزرگ‌ترین ساختارها و اشیا بزرگ جهان هستیم. کهکشان‌ها اغلب به‌صورت گرانشی به یکدیگر متصل هستند و مجموعه‌هایی به نام خوشه کهکشانی را تشکیل می‌دهند. (به‌ عنوان‌ مثال، کهکشان راه شیری، جزئی از مجموعه‌ی کوچکی است که شامل دو مجموعه‌ی دوازده‌تایی کهکشان ازجمله کهکشان آندرومدا (Andromeda) است.) در نگاه اول، ستاره‌شناسان گمان می‌کردند که این ساختارها، بزرگ‌ترین چیزهای موجود در عالم هستی هستند. با این حل در دهه‌ی ۱۹۸۰، فهمیدند که حتی گروه‌های خوشه‌های کهکشانی نیز، توسط گرانش، در یک ابرخوشه به هم متصل هستند.

بزرگ‌ترین ابرخوشه کدام است؟

بزرگ‌ترین ابرخوشه‌ی شناخته‌شده در جهان هستی در مقام اول اشیا بزرگ جهان ، دیوار بزرگ هرکول-کورونا بوریلیس ( Hercules-Corona Borealis Great Wall) می‌باشد. این ابرخوشه اولین‌بار در سال ۲۰۱۳ گزارش شد و تا به حال چندین‌بار مورد مطالعه قرار گرفته است. اندازه‌ی آن به‌قدری بزرگ است که حدود ۱۰ میلیارد سال طول می‌کشد تا نور، طول ساختار آن را بپیماید. برای درک بهتر این موضوع، باید گفت که کل عالم هستی، تنها ۱۳.۸ میلیارد سال سن دارد.

این ساختار اولین‌بار توسط گروه تحقیقاتی که توسط استفان هورفاث ( Istvan Horvath) از دانشگاه ملی خدمات عمومی مجارستان (National University of Public Service) رهبری می‌شد، دیده شد که در حال کاوش درباره‌ی یک پدیده‌ی کیهانی به نام انفجار اشعه‌ی گاما (gamma-ray bursts) بودند. تصور می‌شود که این پدیده از ابرنواخترها یا ستاره‌های عظیمی که در پایان حیاتشان منفجر شده‌اند، نشات گرفته‌ باشد.

دنباله‌ی گازی طولانی کهکشان مارپیچی D100

باور بر این است که انفجارهای اشعه‌ی گاما، نشانه‌‌های خوبی برای جاهایی در جهان هستی هستند که اجرام بزرگ در آن‌ها حضور دارند، چون‌که ستاره‌های بزرگ تمایل دارند در مناطق متراکم و چگال تجمع یابند. اولین تحقیق نشان داد که اشعه‌ی گاما منحصراً در فاصله‌ی ۱۰ میلیارد سال نوری در جهت صورت فلکی هرکول (Hercules) و تاج شمالی (Corona Borealis) متمرکز هستند.

اما معما اینجا است: چنین ساختار عظیمی چگونه به وجود آمده است؟
در سال ۲۰۱۳ یک مقاله به این موضوع اشاره کرد که به نظر می‌رسد این ساختار برخلاف یکی از اصول کیهان‌شناسی یا اینکه جهان چگونه شکل گرفت و تکامل یافت، باشد. به‌طور مشخص، این اصل بیان می‌کند که وقتی ماده در یک مقیاس مناسب و بزرگ دیده می‌شود، باید به‌صورت یکنواخت باشد. این در حالی است که این خوشه یکنواخت نیست!

در سال ۲۰۱۴، جان هاکیلا (Jon Hakkila)، محقق و ستاره‌شناس در دانشکده‌ی چارلستون کارولینای جنوبی (College of Charleston in South Carolina)، دریکی از مطبوعات بیان کرد که: «من فکر می‌کردم این ساختار برای آن‌ که وجود داشته باشد بسیار بزرگ است. حتی به‌عنوان نویسنده‌ی دست‌اندرکار این پروژه، هنوز هم شک‌هایی دارم». او گفت: «احتمال خیلی کمی وجود داشت که محققان تعدادی از اشعه‌ی گاما را آن‌جا ببینند، حتی کمتر از ۱ درصد.

او اضافه کرد: «به‌این‌ترتیب، ما بر این باوریم که چنین ساختارهایی وجود دارند. ساختارهای دیگری هم وجود دارند که به نظر می‌رسد اصل یکنواختی جهان را نقض می‌کنند که دیوار بزرگ اسلون (Sloan Great Wall) و گروه بزرگ اختروش سترگ (Huge Large Quasar Group) دوتای آن‌ها هستند. بنابراین ممکن است نمونه‌های دیگری هم وجود داشته باشند که بعضی‌هایشان می‌توانند حتی بزرگ‌تر باشند. تنها گذشت زمان می‌تواند به سؤالات ما پاسخ دهد.»

سفر الکترومغناطیسی به فضا لغو شد!

اشیا بزرگ در منظومه‌ی شمسی ما

با اینکه منظومه شمسی در مقایسه با دیوار بزرگ هرکول-کورونا بوریلیس و اشیا بزرگ جهان ، بسیار کوچک است، در اینجا فهرستی از برخی بزرگ‌ترین انواع شی‌ها در آن را ارائه داده‌ایم:

  • بزرگ‌ترین سیاره: مشتری (Jupiter)، بزرگ‌ترین قطر آن تقریباً ۸۸۸۴۶ مایل (۱۴۲۹۸۴ کیلومتر) است که حدود ۱۱ برابر قطر کره‌ی زمین است.
  • بزرگ‌ترین قمر: گانیمد (Ganymede) که به‌طور اتفاقی به دور مشتری می‌چرخد؛ قطر آن حدود ۳۲۷۳ مایل (۵۲۶۸ کیلومتر) است که کمی بزرگ‌تر از سیاره عطارد (Mercury) است.
  • بلندترین آتش‌فشان: کوه الیمپوس (Olympus Mons) در مریخ (Mars)؛ تقریباً ۱۵ مایل (۲۵ کیلومتر) که سه برابر قله‌ی اورست (Mount Everest) ارتفاع دارد. (کوه الیمپوس به‌عنوان بزرگ‌ترین کوه هم شناخته می‌شود.)
  • بزرگ‌ترین دره: دره‌ی مارینر (Valles Marineris) در سیاره مریخ، بیش از ۱۸۶۵ مایل (۳۰۰۰ کیلومتر) طول، ۳۷۰ مایل (۶۰۰ کیلومتر) عرض و ۵ مایل (۸ کیلومتر) عمق دارد.
  • بزرگ‌ترین سیارک: وستا ۴ (۴ Vesta) که ۳۳۰ مایل (۵۳۰ کیلومتر) پهنا دارد. این سیارک در کمربند سیارک‌ها، بین مریخ و مشتری، قرار دارد.
  • بزرگ‌ترین سیاره‌ی کوتوله: سیاره کوتوله پلوتو (Pluto) بزرگ‌ترین سیاره‌ی کوتوله است با قطری برابر ۱۴۷۳ مایل (۲۳۷۰ کیلومتر). پیش‌تر تصور می‌شد که کوچک‌تر از سیاره کوتوله‌ی اریس (Eris) است، اما اندازه‌گیری‌های پلوتو در سال ۲۰۱۵ توسط فضاپیمای افق‌های نو (New Horizons spacecraft) تأیید شدند.

مترجم: احمد عطایی قلعه قاسمی/ ویراستار: زهرا جعفریان/ تحریریه‌ی رسانه‌ی علمی کیهان‌شناس

منبع: space

 دسته‌ها:
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

عبور سیارک
عبور سیارک بزرگی در روز ۱۰ آگوست از نزدیکی زمین
98
نظریه‌های توطئه‌ی ماه
مهم‌ترین نظریه‌های توطئه‌ی ماه و بررسی آن‌ها
130
ماموریت فرود بر روی ماه
ماموریت فرود بر روی ماه «آپولو۱۱» نشان داد که موجودات فرازمینی فراتر از داستان‌های علمی‌تخیلی هستند
145
تمدن‌های فرازمینی
تمدن‌های فرازمینی از چه راه‌هایی می‌توانند با ما ارتباط برقرار کنند؟
105
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
دو سیاره شبیه به زمین در اطراف ستاره‌ای در نزدیکی ما یافت شد
152

ذرات بنیادی

اولین تصویر درهم‌تنیدگی کوانتومی
دانشمندان از اولین تصویر درهم‌تنیدگی کوانتومی پرده‌برداری کردند
204
ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
ذرات بنیادی چه چیزهایی هستند؟
92
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
109
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
آیا نیروی پنجم جدیدی در طبیعت یافت شده است؟
49
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
173