جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

چرا دو ستاره در کهکشان ما ناگهان بسیار عجیب و غریب رفتار می‌کنند؟
یک سیستم ستاره دوتایی در کهکشان راه شیری وجود دارد که بسیار عجیب و غریب رفتار می‌کند.

چرا دو ستاره در کهکشان ما ناگهان بسیار عجیب و غریب رفتار می‌کنند؟

اخترشناسان این دو ستاره را که از یک غول نسبتاً سرد و یک کوتوله سفید (جسد درخشان یک ستاره‌ی کوچک یا متوسط) نسبتاً داغ تشکیل شده است، «AG Draconis» نامیده‌اند. این سیستم ستاره‌ای ۱۶۰۰۰ سال نوری از سیاره زمین فاصله دارد. (یک سال نوری، فاصله‌ای است که نور در یک سال پشت سر می‌گذارد، یعنی هر چیزی که ما از این ستاره‌ها می‌بینیم، ۱۶۰۰۰ سال پیش اتفاق افتاده‌ است.)
این فاصله باعث می‌شود که نتوانیم جزئیات آن‌ها را دقیق مشاهده کنیم. با این حال همچنان اطلاعاتی در مورد آن‌ها در دست داریم.

احتمالا این دو ستاره از طریق موادی که از سطح ستاره‌ی بزرگ و سرد بر روی سطح ستاره‌ی کوچک و داغ سرازیر می‌شود، در تعامل هستند و هر چندوقت یک‌بار، در حدود یک بار در هر ۹ تا ۱۵ سال که به دهه‌ی ۱۸۹۰ برمی‌گردد، فعال می‌شوند. این فعالیت باعث می‌شود تا این دو ستاره طی یک دوره‌ی چند ساله و در آن دوره سالی یک بار در طول موج‌های مشخصی که تلسکوپ‌های زمین می‌توانند آن‌ها را تشخیص دهند، بسیار روشن‌تر شوند. آن‌ها در حال حاضر در مرحله‌ی فعال هستند و با چشمک زدن یا «پرش‌های انرژی» در آوریل ۲۰۱۶، مه ۲۰۱۷ و آوریل ۲۰۱۸ شناسایی شده‌اند. (پرش سال ۲۰۱۶ در نوع خود کمی عجیب بود چرا که دو نقطه‌ی اوج با فاصله‌ی دو هفته‌ای داشت!) محققان منتظر پرش دیگری در ماه آوریل یا مه امسال هستند، هر چند هنوز خیلی زود است که گزارشی منتشر شده باشد.

اما آن‌طور که محققان در مقاله‌ای که در تاریخ ۱۰ مه به سرور پیش‌نویس آرکایو فرستادند (و هنوز مورد بررسی دقیق قرار نگرفته است) گزارش کردند، چیز عجیب و غریبی در مورد این دوره فعالیت وجود دارد.
پیش از این، دوره‌های فعال «AG Draconis» تقریبا همیشه یک الگوی ساده را دنبال می‌کردند: اولین پرش‌های انرژی «سرد» هستند، و به نظر می‌رسد با شلیک هر یک از این پرش‌های انرژی، دمای کوتوله سفید پایین می‌آید. سپس گاهی اوقات مجموعه پرش‌های بعدی «داغ» هستند و دمای ستاره را افزایش می‌دهند. پرش‌های سرد بسیار درخشان‌تر از پرش‌های گرم هستند.

رونمایی از نواختر کارینه ۲۰۱۸

محققان معتقدند که وقتی کوتوله سفید شروع به گسترش می‌کند و منطقه‌ی خارجی جو مانند آن، همزمان بزرگ و خنک می‌شود، یک پرش انرژی خنک اتفاق می‌افتد. این اتفاق در پرش‌های داغ، که خیلی قابل درک نیستند، مشاهده نمی‌شود.
اما چرخه‌ی فعلی عجیب است. این رفتار فقط هفت سال پس از یک پرش جزئی در سال ۲۰۰۸ اتفاق افتاده و سرشار از پرش‌های «داغ» است. محققان بدون ارائه‌ی هیچ توضیحی برای این اتفاق نوشتند: «چنین رفتاری در تاریخ ۱۳۰ ساله‌ی رصد این دو ستاره بسیار عجیب غریب است.» هیچکس به طور قطع نمی‌داند چرا اصلا این پرش‌ها اتفاق می‌افتند.

محققان با اشاره به مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۶ در آرکایو منتشر شده بود، توضیح عمومی مربوط به یک سیستم ستاره‌ای دیگر را مطرح کردند. همان‌طور که گرانش کوتوله سفید موادی را از دوقلوی غول‌پیکر خود می‎گیرد، یک «قرص برافزایشی» شکل می‌گیرد. این قرص از موادی که کوتوله را احاطه کرده‌اند تشکیل شده است و پس از مدتی روی سطح آن می‌ریزند. البته این قرص از لحاظ ساختاری ناپایدار است، چرا که غول گاهی اوقات آن را با مواد بیشتر و گاهی اوقات با مواد کمتری تغذیه می‌کند.

هر از چندی، مقدار بیش از حدی مواد به سطح کوتوله می‌افتند و افزایشی در سوخت گرماهسته‌ای خارج از ستاره، که باید معمولا خیلی فعالیت ندارد، ایجاد می‌کنند. این شعله‌ی جهنمی مواد را به خارج از سیستم پرتاب می‌کند و باعث تشکیل یک پوسته‌ی نازک و داغ در اطراف کوتوله سفید می‌شود. همه‌ی این فرایند از زمین، مانند یک کشش ناگهانی کوچک در طول موج‌های مختلف نور به نظر می‌رسد.

ستاره‌ی سنگین بسیار بزرگ، تولد یک دوقلوی کوچک را نوید می‌دهد

محققان می‌گویند: «تحولات آینده‌ی AG Draconis یک سوال بی‌جواب است.» آن‌ها در سال ۲۰۱۹ مشتاق بودند بدانند: «در نهایت باید منتظر یک پرش بزرگ سرد و یا (مجدداً) یک پرش سرد جزئی باشیم؟!» محققان باور دارند که ممکن هم هست که این دوره پرش‌های جزئی به سادگی به پایان برسد. این اتفاق قبلا هم یک بار طی دوره‌ی فعالیت نسبتا جزئی در سال‌های ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۶ افتاده است.
آن‌ها می‌گویند که اهمیت مسئله‌ی رصد دقیق ستاره‌هایی مثل این سیستم دوستاره‌ای، در بلندمدت خودش را نشان می‌دهد؛ به طوری که اخترشناسان ممکن است روزی راز رفتار آن‌ها را پیدا کنند. این مسئله هم‌چنین دشواری تجزیه‌ی رویدادهای منظومه شمسی در طول سال‌های نوری دور را نشان می‌دهد.


مترجم: ثمین بصیر/ ویراستار: زهرا جعفریان/ تحریریه‌ی رسانه‌ی علمی کیهان‌شناس

منبع: livescience

 دسته‌ها:
       
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

ماه‌گرفتگی چیست
ماه‌گرفتگی چیست و ماه‌گرفتگی بعدی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
35
کشف ماده ژله‌ای در ماه
کشف ماده ژله‌ای توسط کاوشگر چینی در قسمت پنهان ماه
99
گذر کاوشگر خورشیدی پارکر
سومین گذر کاوشگر خورشیدی پارکر از نزدیکی خورشید
65
بارش شهابی برساووشی
چرا بارش شهابی برساووشی سالی یک‌بار اتفاق می‌افتد؟
47
سیاره پرجرم
دومین سیاره پرجرم در مدار ستاره‌ی همسایه‌مان پیدا شد
66

ذرات بنیادی

کار برخورددهنده هادرونی بزرگ
تاریخچه سرن (قسمت ۱۷): آغاز به کار برخورددهنده هادرونی بزرگ
23
بزرگترین آهنربا ابررسانا در سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۶): بزرگترین آهنربا ابررسانا در سرن
17
50 سالگی سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۵): افتتاح ساختمان کروی و جشن ۵۰ سالگی سرن
16
تحقیقات سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۴): تحقیقات سرن گسترش می‌یابد
17
پادهیدروژن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۳): پادهیدروژن در سرن ساخته می‌شود
40