جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

هندریک لورنتس

هندریک لورنتس | Hendrik Lorentz

پیش از هرچیز ما هندریک لورنتس را با معادلات تبدیلش می‌شناسیم. معادلاتی که زیربنای اصلی نظریه‌های نسبیت عام و نسبیت خاص قرار گرفتند و به اینشتن اجازه دادند تا دیدگاه ما نسبت به جهان اطرافمان را تغییر دهد.
هندریک آنتون لورنتس (۱۹۲۸-۱۸۵۳) یک فیزیکدان هلندی بود که توانست جایزه‌ی نوبل سال ۱۹۰۲ را به طور مشترک با پیتر زیمن به‌دست آورد.

اوایل زندگی و تحصیلات

هندریک در ۱۸ جولای ۱۸۵۳ در آرنهم هلند متولد شد. پدر او جریت لورنتس، صاحب ثروتمند یک مهدکودک و مادرش گرترویدا بود. اما تنها ۴ سال سن داشت که مادرش را از دست داد و ۵ سال بعد از این اتفاق پدرش با زنی به نام لوبرتا هوپکس ازدواج کرد.

در دوران مدرسه هندریک دانش‌آموزی بااستعداد بود. تقریبا در ۹ سالگی می‌توانست از جدول لگاریتم استفاده کند. وقتی در سال ۱۸۶۶ اولین دبیرستان در آرنهم بازگشایی شد او بلافاصله در مقطع سوم آن پذیرفته شد! دانش هندریک لورنتس در علم، تاریخ و زبان مورد توجه همه بود.

بعد از گذراندن ۵ سال دبیرستان او یک سال را هم به آموختن ادبیات کهن پرداخت. و بعد از گذراندن آزمون‌های مورد نیاز در سال ۱۸۷۰ به دانشگاه لیدن راه یافت. در آن دانشگاه مدرک‌های علمی خود را در رشته‌های ریاضیات و فیزیک کسب کرد و در ادامه مطالعات دکترایش را آغاز کرد.

هندریک لورنتس (1853-1928)
هندریک لورنتس (۱۸۵۳-۱۹۲۸)

مسیر حرفه‌ای

در سال ۱۸۷۲ لورنتس تصمیم گرفت به زادگاهش برگردد و در کلاس‌های شبانه ریاضیات و فیزیک تدریس کند. در همان زمان او به صورت موازی تحقیقات پایان‌نامه‌ی دکترایش را ادامه داد. پایان‌نامه‌ی دکترای او به تصحیح نظریه‌ی الکترومغناظیس جیمز ماکسول می‌پرداخت.
به همین ترتیب او در سال ۱۸۷۵ وقتی که تنها ۲۲ سال داشت نظریه‌ی بازتاب و شکست نور خود را مطرح کرد.

نیکولا تسلا | Nicola Tesla

دو سال بعد از این اتفاق، هندریک لورنتس برای ریاست فیزیک نظری دانشگاه لیدن انتخاب شد. جایگاهی که پیش از او وجود خارجی نداشت و به طور ویژه برای شخصیت او در نظر گرفته شده بود. در آن زمان تنها ۲۴ سال داشت!
تا ۲۰ سال بعد از آن لورنتس تمام وقت خود را صرف تحقیقاتی دور از هیاهو و جدا از هرگونه حاشیه کرد. او همواره خود را جریان اخبار و وقایع جدید دنیای فیزیک نگه می‌داشت اما هیچگاه با نویسندگان و ایده‌پردازان این مقالات فیزیکی ارتباط شخصی برقرار نکرد.
تا سال ۱۸۷۹ هیچ برخورد علمی بین‌المللی میان او و دیگر دانشمندان رخ نداده بود. و در آن زمان هم لورنتس ازدواج کرده، پدر دو دختر و یک پسر بود.

با وجود اینکه در تمام این سال‌ها او از کشورهای خارجی برای انجام پروژه‌های علمی و تحقیقاتی دعوت می‌شد اما همچنان به دانشگاه محل تحصیلش وفادار بود و آن را ترک نمی‌کرد. او تا پایان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۱۲ جایگاه خود در ریاست فیزیک نظری دانشگاه لیدن را حفظ کرد.

لورنتس بعد از بازنشستگی به عنوان سرپرست کابینه‌ی فیزیک تیلر (Teyler) در هالم مشغول به کار شد. او همچنین دبیر انجمن علمی هلند بود.
مقام افتخاری استاد نمونه دانشگاه لیدن همچنان به لورنتس تعلق دارد؛ استادی که تا روزهای پایانی زندگی‌اش نیز سخنرانی‌های پرطرفدار روزهای دوشنبه را برگزار می‌کرد.

هندریک لورنتس به همراه گروهی از دانشجویانش در سال 1910
هندریک لورنتس به همراه گروهی از دانشجویانش در سال ۱۹۱۰

فعالیت‌های علمی هندریک لورنتس

مهم‌ترین فعالیت لورنتس در دنیای علم برای او و شاگردش پیتر زیمن، جایزه‌ی نوبل سال ۱۹۰۲ را به ارمغان آورد. آنها این جایزه را به خاطر ارتقای روش‌های ریاضیاتی در نظریه‌ی الکترونی دریافت کردند. این نظریه بیان می‌کند که امواج نور بر اثر نوسانات الکترونی داخل هر اتم به وحود می‌آیند. او تمام این پیش‌بینی‌ها را در دوره‌ای مطرح می‌کرد که هنوز وجود الکترون کاملا اثبات نشده بود!

چگونه استیون هاوکینگ فهم ما از سیاه‌چاله‌ها را دگرگون کرد؟

همچنین نام او با اصطلاح انقباض لورنتس فیتزجرالد بسیار شناخته شده است.
در سال ۱۹۰۴ او تبدیلات خود را ارائه کرد. معادلاتی که نشان می‌دهند یک جسم در حرکت با سرعتی نزدیک به سرعت نور، دچار افزایش جرم، کاهش طول و انقباض زمان می‌شود.
این تبدیلات پایه و اساس نظریه‌ی ویژه‌ی اتم‌ها و نسبیت اینشتن شدند. آلبرت اینشتین جایی نوشت که لورنتس بیش از هر شخص دیگری در زندگی به او لطف داشته است.

در پاییز سال ۱۹۱۱ به عنوان اولین رئیس کنفرانس سلوای در بروکسل انتخاب شد. یکی از موضوعات مورد بحث در آن کنفرانس، تفاوت رویکرد فیزیک کلاسیک و نظریه کوانتومی بود.

زندگی شخصی

لورنتس در سال ۱۸۸۱ با آلتا کاترین کایزر، دختر یوهان ویلهلم کایزر مدیر مدرسه‌ی نقاشی آمستردام و استاد هنرهای زیبا ازدواج کرد. پدر زن او همچنین اولین تمبر پستی را برای کشور هلند طراحی کرد. اتفاقا همسر او خواهرزاده‌ی فردریک کایزر، استاد بزرگ ستاره شناسی بود. شخصیتی که نقش زیادی در فیزیکدان شدن لورنتس داشت.

لورنتس و آلتا ۳ فرزند داشتند. بزرگترین فرزند آن دو، گیرتویدا لوبرتا لورنتس، مانند پدرش مطالعه‌ی فیزیک را در پیش گرفت.

لورنتس تا پایان عمر به فعالیت در رشته‌ی فیزیک ادامه داد. او بعد از بیماری سخت در روز ۴ فوریه ۱۹۲۸ در شهر هالم هلند درگذشت. راس ساعت ۱۲ ظهر روز ۱۰ فوریه، همزمان با مراسم خاکسپاری این فیزیکدان، اداره‌ی تلگراف و تلفن هلند به مدت ۳ دقیقه برای احترام به “بزرگترین مردی که تاکنون هلند به خود دیده است” سکوت کردند. و رئیس جمهور آن کشور شخصا در مراسم حضور داشت.

استیون هاوکینگ | Stephen William Hawking
تصویری از لورنتس هنگام مطالعه پشت میز کار شخصی‌اش
تصویری از لورنتس هنگام مطالعه پشت میز کار شخصی‌اش

افتخارات و دستاوردها

هندریک لورنتس در طول زندگی خود جدا از جایزه نوبل که بزرگترین دستاورد برای هر فیزیکدان به شمار می‌رود افتخارات دیگری نیز به دست آورد. او در سال ۱۹۰۵ به عنوان یکی از اعضای انجمن سلطنتی انتخاب شد و در سال ۱۹۰۸ سخنگوی کنفرانس بین‌المللی بود. همچنین در آن سال برنده‌ی نشان رامفورد از انجمن سلطنتی و نشان کاپلی در سال ۱۹۱۸ شد.

هرچند که ما به تحقیقات لورنتس در زمینه‌ی گیاه‌شناسی بی‌توجه باشیم اما او به مطالعه روی گیاهان سمی بسیار علاقه داشت. و در این باره چندین کتاب با همراهی دیگر گیاه‌شناسان تالیف کرد!

دهانه‌ی لورنتس بر سطح کره‌ی ماه به افتخار او نامگذاری شده است.

منبع: FamousScientists

 دسته‌ها:
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

ماه‌گرفتگی چیست
ماه‌گرفتگی چیست و ماه‌گرفتگی بعدی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
35
کشف ماده ژله‌ای در ماه
کشف ماده ژله‌ای توسط کاوشگر چینی در قسمت پنهان ماه
104
گذر کاوشگر خورشیدی پارکر
سومین گذر کاوشگر خورشیدی پارکر از نزدیکی خورشید
65
بارش شهابی برساووشی
چرا بارش شهابی برساووشی سالی یک‌بار اتفاق می‌افتد؟
47
سیاره پرجرم
دومین سیاره پرجرم در مدار ستاره‌ی همسایه‌مان پیدا شد
66

ذرات بنیادی

کار برخورددهنده هادرونی بزرگ
تاریخچه سرن (قسمت ۱۷): آغاز به کار برخورددهنده هادرونی بزرگ
23
بزرگترین آهنربا ابررسانا در سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۶): بزرگترین آهنربا ابررسانا در سرن
17
50 سالگی سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۵): افتتاح ساختمان کروی و جشن ۵۰ سالگی سرن
16
تحقیقات سرن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۴): تحقیقات سرن گسترش می‌یابد
17
پادهیدروژن
تاریخچه سرن (قسمت ۱۳): پادهیدروژن در سرن ساخته می‌شود
40