جدید ترین عناوین خبری امروز
کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

مریم میرزاخانی Maryam Mirzakhani

مریم میرزاخانی | Maryam Mirzakhani

مریم میرزاخانی اولین بانوی ایرانی که توانست بزرگترین جایزه‌ی علمی در رشته‌ی ریاضیات را در سال ۲۰۱۴ به‌دست بیاورد به عنوان یک نابغه‌ی جهانی شناخته می‌شود. میرزاخانی برای تمام زنان جهان یک الگو است چرا که توانست برای اولین‌بار در زمینه‌ای که مردانه دانسته می‌شود به موفقیت برسد. برای دانشمندان جوان نیز او یک رویای آرام‌بخش فراتر از فشارهای دانشگاهی بود.

اوایل زندگی و تحصیلات

مریم در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ (May 3, 1977) در تهران، ایران به دنیا آمد. پدرش احمد میرزاخانی رئیس هیات‌مدیره‌ی مجتمع آموزشی رعد بود. او پس از اتمام تحصیلات ابتدایی با شرکت در اولین دوره‌ی جذب استعدادهای درخشان وارد دبیرستان فرزانگان تهران (زیر نظر سمپاد) شد. و در سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ (سال سوم و چهارم دبیرستان) از دبیرستان فرزانگان تهران موفق به کسب مدال طلای المپیاد ریاضی کشوری شد. بعد از آن در سال ۱۹۹۴ در المپیاد جهانی ریاضی هنگ کنگ با ۴۱ امتیاز از ۴۲ امتیاز برنده‌ی مدال طلای جهانی شد. و یک سال بعد در المپیاد جهانی ریاضی ۱۹۹۵ کانادا با ۴۲ امتیاز از ۴۲، رتبهٔ اول طلای جهانی را به دست آورد.

برندگان المپیاد 1374 در کنار مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهوری وقت؛ مریم میرزاخانی نفر سوم از راست
برندگان المپیاد ۱۳۷۴ در کنار مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهوری وقت؛ مریم میرزاخانی نفر سوم از راست

او همچنین از بازماندگان سانحه‌ی غم‌بار سقوط اتوبوس حامل نخبگان ریاضی دانشگاه صنعتی شریف به دره در اسفند ۱۳۷۶ است. در این حادثه اتوبوس حامل دانشجویان ریاضی شرکت‌کننده در بیست و دومین دوره‌ی مسابقات ریاضی دانشجویی که از اهواز راهی تهران بود، به دره سقوط کرد و طی آن شش تن از دانشجویان نخبه‌ی ریاضی دانشگاه صنعتی شریف که اغلب از برگزیدگان المپیادهای ملی و بین‌المللی ریاضی بودند، جان باختند اما او از این حادثه جان سالم به در برد تا برای جهان و کشورمان افتخار بیافریند.

رایان گاسلینگ به جای نیل ارمسترانگ به ماه می‌رود!
مشاهده

مسیر حرفه‌ای

میرزاخانی در سال ۱۹۹۹ در مقطع کارشناسی رشته‌ی ریاضیات از دانشگاه صنعتی شریف تهران، ایران فارغ التحصیل شد. سپس برای انجام دکترا به ایالات متحده‌ی امریکا سفر کرد و ۵ سال بعد با دفاع از رساله‌ی خود تحت عنوان “ژئودزیک ساده در سطوح هیپربولیک و حجم فضای پیمانه‌ای در خمینه‌ها (Simple Geodesics on Hyperbolic Surfaces and Volume of the Moduli Space of Curves)” موفق به دریافت درجه‌ی دکتری (Ph.D.) از دانشگاه هاروارد شد.
بعد از دریافت مدرک دکترا او به عنوان استادیار در موسسه‌ی پژوهش‌های ریاضی کلی (clay) از موسسات مربوط به دانشگاه پرینستون مشغول به کار شد. در سال ۲۰۰۸ از دانشگاه استنفورد کالیفرنیا به مقام استاد تمامی رسید و به عنوان سرپرست گروه‌های هندسه هیپربولیک، توپولوژی و دینامیک در همان دانشگاه شروع به کار کرد.

مریم میرزاخانی تا پایان عمر در دانشگاه استنفورد به تدریس، پژوهش و مطالعه‌ی ریاضیات پرداخت.

فعالیت‌های علمی مریم میرزاخانی

رساله‌ی دکترای مریم میرزاخانی به سطوح ریمانی می‌پردازد. یک سطح با حفره‌های متعدد روی آن را تصور کنید؛ مثل دو دونات که در یکدیگر گره خورده باشند. حالا فرض کنید بخواهید سیم‌هایی را به صورت خم بسته روی این سطح قرار دهید به طوری که هیچ نقطه‌ای دو لایه سیم نداشته باشد. چند روش برای انجام این کار با مقدار ثابتی سیم وجود دارد؟ مریم میرزاخانی روی این همین سوال کار می‌کرد.

او طرز نگاه به مسئله را تغییر داد! متوجه شد که می‌تواند به جای ثابت نگه داشتن سطح و شمردن تعداد خمینه‌های ممکن، تعداد میانگین نقاط اتصال در فضای پیمانه‌ای مربوط به سطح ریمانی را بدست بیاورد. یک “فضا” مجموعه‌ای از نقاط است که هرکدام نشان دهنده‌ی شکلی است که سطح می‌تواند داشته باشد. محاسبه‌ی این میانگین نیازمند اندازه‌گیری فضا یا اندازه‌ی سطح ریمانی است که با اندازه‌ی ثابت سیم برابر خواهد بود.
یک فرمول بازگشتی هوشمندانه برای حجم فضاهای پیمانه‌ای متفاوت تمام مشکل را حل کرد. این راه حل حتی نتایج شگفت‌انگیزی برای زمینه‌های به ظاهر غیرمرتبط داشت. برای مثال با ایده از این روش، اثبات جدیدی مربوط به نظریه‌ی ریاضیدان روسی_فرانسوی به نام ماکسیم کانتسویچ در زمینه‌ی میدان کوانتومی ارائه شد!

اولین سلفی فضایی
مشاهده

در ادامه میرزاخانی به مطالعه‌ی دینامیک توپ‌های بیلیارد یا جرم‌های نقطه‌ای متحرک در یک چندضلعی پرداخت. یک توپ در حال حرکت در مسیر مستقیم است تا زمانی‌که با لبه‌های چندضلعی برخورد کند. سپس با همان زاویه‌ای که به لبه برخورد کرده است بازتاب می‌شود.
یک ریاضیدان چندین سوال درباره‎‌ی این سیستم خواهد پرسید. مثلا آیا می‌توان توپی را در یک چندضلعی به حرکت دراورد به طوریکه بعد از چند برخورد دوباره روی مسیر اولیه‌اش به نقطه‌ی شروع حرکت برگردد؟ اگر جواب مثبت است این فرایند طی چند حرکت در چند مسیر انجام می‌شود؟

این سوال همچنان حل نشده باقی مانده است.

زندگی شخصی

مریم میرزاخانی علاقه‌ای به قرار گرفتن مقابل دوربین رسانه‌ها نداشت و مصاحبه‌های زیادی از او منتشر نشده است و کسی چیز زیادی از زندگی‌اش نمی‌داند. دختری که نابغه ریاضیات است، در فیس‌بوکش می‌نویسد: «هر چقدر بیشتر برای ریاضیات زمان گذاشتم، بیشتر هیجان‌زده شدم» و در یکی از گفت‌وگوهایش می‌گوید: «علاقه زیادی به خواندن رمان داشتم و فکر می‌کردم روزی نویسنده شوم اما ریاضیات به تدریج توجهم را جلب کرد. ریاضیات در ابتدا به شکل یک چالش نظرم را به خود جلب کرد ولی کم‌کم به آن علاقه‌مند شدم و برایم لذت‌بخش شد.» سلیقه‌ی سینمایی او بازتابی از ذات بدون مرز پژوهش اوست، که درگیر کاویدن «خصوصیات اشکال هندسی نامعمول» است. او می‌گوید: «گاهی مواقع احساس می‌کنم در یک جنگل بزرگ هستم و نمی‌دانم به کجا می‌روم؛ ولی به طریقی به بالای تپه‌ای می‌رسم و می‌توانم همه چیز را واضحتر ببینم. آنچه آن گاه رخ می‌دهد، واقعاً هیجان انگیز است.»

آلبرت اینشتین | Albert Einstein
مشاهده

مریم میرزاخانی فقط یک ریاضی‌دان نبود

او نه تنها یک ریاضی‌دان بود بلکه یک مادر و همسر موفق هم بود، او دارای یک فرزند دختر به نام آناهیتا است.

مریم میرزاخانی به همراه همسر و دخترش آناهیتا
مریم میرزاخانی به همراه همسر و دخترش آناهیتا

در همین رابطه، او در پاسخ به سوالی نسبت به اینکه چطور بین کار سنگین ریاضی و مادر بودن توازن برقرار می‌کند، گفته بود: «اینکار خیلی سخت و البته شدنی است و ارزش انجام دادنش را هم دارد؛ خواه‌ناخواه میزان کار را کم می‌کند؛ یعنی اگر کسی فکر کند که هم می‌تواند یک خانواده خیلی خوب و با ارتباط قوی داشته باشد، هم کار به همان سرعت قبل پیش برود اینطور نیست، باید به هر حال هزینه کند. البته برای پدر هم سخت است و این کمی بستگی دارد که پدر و مادر چقدر تقسیم کار کنند، چه‌قدر برای بچه‌شان وقت بگذارند.»

مریم میرزاخانی در ۲۳ تیر ۱۳۹۶ (July 14, 2017) بعد از ۴ سال مبارزه با بیماری سرطان پستان در سن ۴۰ سالگی در بیمارستانی در کالیفرنیا، آمریکا دیده از جهان فروبست.

افتخارات و دستاوردها

مریم میرزاخانی در سال ۲۰۱۴ به عنوان اولین زن جهان و همچنین اولین ایرانی به مدال فیلدز که بالاترین نشان علمی در رشته‌ی ریاضیات دست یافت. این جایزه که اهمیت جایزه‌ی نوبل در رشته‌ی ریاضی را دارد هر چهار سال یک‌بار به دانشمندان برگزیده‌ی زیر ۴۰ سال اهدا می‌شود.

مریم میرزاخانی به همراه ۹ محقق برجسته‌ی دیگر در چهارمین نشست ۱۰ استعداد درخشان نشریه پاپیولار ساینس در آمریکا مورد تقدیر قرار گرفت. به نقل از USAToday این فهرست ۱۰ نفره شامل محققان و نخبگان جوانی است که در حوزه‌های ابتکاری مشغول به فعالیت هستند و با این حال معمولاً از چشم عموم مردم پنهان مانده‌اند.

پیامی از استیون هاوکینگ به سیاه چاله فرستاده می‌شود
مشاهده

در کشور ایران نیز به افتخار پروفسور میرزاخانی، کتابخانه‌ی اصلی دانشکده‌ی ریاضیات دانشگاه صنعتی شریف به نام ایشان نام‌گذاری شده است. همچنین دبیرستان فرزانگان شماره یک تهران، در ماه تیر سال ۱۳۹۶ نام یکی از ساختمان‌های این دبیرستان موسوم به ساختمان آمفی‌تئاتر و کتابخانه، را به ساختمان پروفسور مریم میرزاخانی تغییر داد.

منبع: Britannica

دسته ها:
ورود به سایت دیدگاه ها 0
avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

شایعه‌ی ساختگی بودن سفر به ماه
شایعه‌ی ساختگی بودن سفر به ماه
56
تلسکوپ TESS اولین جهان بیگانه هم‌اندازه با زمین را شناسایی کرد
30
عبور 6 سیارک از نزدیکی زمین در مدت 2 سال
عبور ۶ سیارک از نزدیکی زمین در سال ۲۰۲۷
34
ستاره‌شناسان اجسامی با ابعاد کیلومتری در کمربند کویپر کشف کردند
ستاره‌شناسان اجسامی با ابعاد کیلومتری در کمربند کویپر کشف کردند
39
حلقه‌های زحل ۱۰ تا ۱۰۰ میلیون ساله هستند، بسیار جوان‌تر از خود سیاره
34

ذرات بنیادی

فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
فیزیکدانان با به دام انداختن ۱۰ جفت فوتون، رکورد جدیدی را ثبت کردند
51
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
نگاهی به آزمایشات فیزیک پیرامون یافتن ذره‌ی روح
63
هر زمانی که شما چیزی را می‌بینید، لمس می‌کنید و یا می‌بویید، در حال تجربه‌ی جهان کوانتومی هستید
هر زمانی که شما چیزی را می‌بینید، لمس می‌کنید و یا می‌بویید، در حال تجربه‌ی جهان کوانتومی هستید
69
قوی‌ترین انفجارها در جهان، حتی ناشاخته‌تر از چیزی است که تصور می‌کردیم
قوی‌ترین انفجارها در جهان، حتی ناشاخته‌تر از چیزی است که تصور می‌کردیم
67
دقیق‌ترین تصویر ثبت شده از مرکز تولید نوترینو درون خورشید
دقیق‌ترین تصویر ثبت شده از مرکز تولید نوترینو درون خورشید
213