جدید ترین عناوین خبری امروز
مجله علمی کیهان‌شناس

توجه: کلمه عبور به آدرس ایمیل شما ارسال خواهد شد.

وجود مواد آلی در مریخ
در تابستان، آسمان مریخ بیشترین مقدار متان را دارد. یافتن این چرخه به ما کمک می‌کند تا منشا پیدایش مواد آلی را بیابیم.

مواد آلی پیچیده‌ای که ممکن است نشانه‌ی حیات قدیمی در مریخ باشد

مریخ سرشار از مولکول‌های آلی است که برای ادامه‌ی حیات ضروری هستند. مریخ‌نورد کنجکاوی در دو مطالعه‌ی اخیر خود برای جستجوی حیات در مریخ ، آثاری از متان در سطح این سیاره و مولکول‌های پیچیده‌تری در اعماق آن پیدا کرده است که برای ۳.۵ میلیارد سال در آن منطقه محفوظ مانده‌اند.

بیشتر مولکول‌هایی که حاوی کربن باشند در دسته‌ی مواد آلی قرار می‌گیرند. در گذشته نیز شواهدی از حضور مواد آلی در مریخ یافت شده بود اما هیچکدام به پیچیدگی نمونه‌های به‌دست آمده از بستر دریاچه‌ی خشک در این آزمایش نبوده‌اند. کرستن زباک از دانشگاه رایس در این باره می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد که این مواد آلی در حدود ۳ میلیار سال پیش در دریاچه شناور بوده‌اند اما اکنون می‌توانیم با نمونه‌برداری آن‌ها را بیازماییم. مریخ نشان داده است که در ذخیره‌ی مواد آلی استعداد دارد و ما هم نشان داده‌ایم که توانایی یافتن این ذخیره را داریم!»

این مولکول‌های آلی می‌توانند بازمانده‌ی برخورد شهاب‌سنگ‌ها یا حاصل فوران مواد آتشفشانی باشند، اما احتمالی هم وجود دارد که این مواد مربوط به موجودات زنده باشند. حتی اگر شواهد به‌دست آمده نشانی از حیات در مریخ با خود نداشته باشند، ما حدس می‌زنیم طی سالیان گذشته‌، میکروب‌ها از این مواد تغذیه می‌کردند. در واقع می‌توان گفت هنگامی‌که مواد آلی توانسته‌اند برای این مدت طولانی در مریخ باقی بمانند اگر طبق فرضیه‌ی ما میکروبی هم وجود داشته باشد، آنقدر منتظر می‌ماند تا آن را بیابیم.

جنیفر ایگنبورد، فرمانده‌ی این پروژه از مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا: «با توجه به ارتباط بین مواد آلی و حیات در سیاره، برای ما بسیار مهم است بدانیم این مولکول‌ها چگونه به‌وجود آمده‌اند و در چه شرایطی حفظ شده‌اند، آن‌گاه متوجه می‌شویم چگونه به دنبال جستجوی حیات باشیم.»

چگونه اتمسفر مریخ همزمان با شکل ‌گرفتن حیات در زمین از بین رفت؟
حیات در مریخ
حیات در مریخ

ذخایر زیرزمینی مریخ!

گروه تحقیقاتی دیگری نیز با استفاده از مریخ‌نورد کنجکاوی، ساده‌ترین مولکول آلی یعنی متان را در جو این سیاره‌ی سرخ مورد آزمایش قرار دادند. ما می‌دانستیم که در اتمسفر مریخ متان وجود دارد اما این که مقدار این ماده در چه زمان و مکانی به بیشترین مقدار خود می‌رسد تصادفی به‌نظر می‌آمد. کریس وبستر و همکارانش در آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا، متوجه یک چرخه‌ی فصلی برای افزایش و کاهش متان شدند.

در تابستان، آسمان مریخ بیشترین مقدار متان را دارد. یافتن این چرخه به ما کمک می‌کند تا منشا پیدایش مواد آلی را بیابیم. وبستر می‌گوید: «این موضوع تا حدودی شبیه به زمانی است که ماشین شما خراب می‌شود! اگر سر و کله‌ی این خرابی تنها در بعضی مواقع پیدا شود، سخت می‌توانید علت فنی ماشین را متوجه شوید به همین خاطر شما به یک مشکل تکراشونده نیاز دارید تا بتوانید آن را بررسی کنید.»

با توجه به نوسانات و ارتعاشات مشاهده‌شده، بهترین فرضیه‌ی موجود این است که مولکول‌های متان ذخیره شده در اعماق مریخ با گذر از منافذ خاک، در حال رسیدن به سطح آن هستند. در هوای سرد، متان به سطح خاک می‌چسبد و با تغییر دمای اندکی وارد جو می‌شود.

این‌که چطور ممکن است هنوز در اعماق مریخ متان وجود داشته باشد برای ما یک راز است. حتی ممکن است متان و مواد آلی دیگر با یکدیگر واکنش داده باشند. ایگنبرد: «امکان دارد که در ارتفاع پایین‎تر مواد آلی وجود داشته باشند که با انجام واکنش‌هایی متان را از خود دفع کرده و به سطح سیاره می‌فرستند.» آیا این مواد آلی می‌توانند موجوداتی در زیر خاک باشند؟ یعنی نشانه‌ای از یک حیات زیرزمینی؟!

پیش به سوی مریخ

مانند بیشتر مواد آلی، متان می‌تواند طی واکنش‌های زیستی و یا جغرافیایی به‌وجود بیاید اما تشخیص این‌که متان حاصل کدام واکنش است تقریبا غیرممکن است. یک فهرست از واکنش‌های غیرزیستی که با توجه به شرایط می‌تواند در مریخ روی بدهد وجود دارد اما گزینه‌ی حیات در مریخ همچنان باقی است.

منبع: New Scientist

avatar
  Subscribe  
Notify of

رصد و اکتشافات فضایی

ماه‌گرفتگی چیست
ماه‌گرفتگی چیست و ماه‌گرفتگی بعدی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
43
کشف ماده ژله‌ای در ماه
کشف ماده ژله‌ای توسط کاوشگر چینی در قسمت پنهان ماه
138
گذر کاوشگر خورشیدی پارکر
سومین گذر کاوشگر خورشیدی پارکر از نزدیکی خورشید
81
بارش شهابی برساووشی
چرا بارش شهابی برساووشی سالی یک‌بار اتفاق می‌افتد؟
56
سیاره پرجرم
دومین سیاره پرجرم در مدار ستاره‌ی همسایه‌مان پیدا شد
75